Bøfjerding

Blå Å nr. 37

2010-06-29T22:25:00.000+02:00

Ordføraren har trekt vinnarloddet...

Blå Å nr. 37!

Premien kan hentast på det som i dag og i morgon er Regine. Frå torsdag er namnet Smak; frå ein gong i midten av juli, er det Smak - kaffebar og klesbutikk i Bø i Vesterålen :-)

Litt om te

2010-06-26T11:55:00.003+02:00

Eg drikk gjerne te. Eg har ingen spesiell favoritt, det er litt etter høvet og formen. Chai Latte synest eg er kjempegodt, mens om kveldane har eg mest lyst på ein lett te. Som del av baristakurset til Stockfleth's, fekk eg med meg tekurs hos Solberg & Hansen. Jammen var det mykje å lære om te også...

Då vi var på veg til te-kurset, så spurte sjefen meg: "Kor mange ulike typar te veit du om?" Eg eeeeeeh'a ei stund, og så nølte eg fram: "Svart te, grønn te, kvit te - og eh - fruktte?" Det var ein god start, men avslutninga mi var ikkje heilt heldig. Vil de høyre pittelitt te-teori som forklarer korfor eg skar ut på slutten? Ok, her er ein easy reader:

Fakta I:
Te kjem frå teplanten - Camellia Sinensis. Då eg nemnte fruktte som ein fjerde te-type, så var ikkje det heilt rett. Vi kan sjølvsagt godt kalle nype-te for te, men nype-te kjem ikkje frå te-planten, og er dermed ikkje te, men ein drikk basert på tørka frukt. Det betyr ikkje at det ikkje er godt (vel...), det betyr heller ikkje at det er feil å kalle nype-te for te - det betyr berre at te er det eigentleg ikkje.

Fakta II:

Te smakar forskjellig ut frå kor og korleis han er dyrka. Bombe. Slik er det jo med alt. Nordnorske jordbær smakar best. Alltid. Nei forresten ikkje alltid. Nordnorske jordbær smakar alltid best når dei har fått oppleve litt sol medan dei vaks. (Neppe denne sommaren altså.) Men for at nordnorske jordbær skal smake godt, sjølv når dei har fått sol på seg, så må ein passe på at jordbærplantane ikkje blir for gamle. Jordbær frå gamle plantar blir små og tørre. Eg stoppar der, de skjønner poenget: Kor og korleis te-planten veks, påverkar smaken. Slik som med spesialkaffe (som eg skreiv litt om her), så er det å ha mest mogleg kunnskap om den teen som blir importert, viktig for å ha kontroll med kvaliteten.

Fakta III:
Eg hadde rett! Det finst kvit te, grønn te og svart te. I tillegg finst det oolong te, og så legg ekspertane til Pu Erth til lista, men det kjem eg neppe til å servere dykk på Smak, så slett det frå harddisken om de ikkje aboslutt vil hugse det. Eg hadde aldri høyrt om oolong te før te-kurset. Eg har sikkert vore så opptatt av kaffe, at eg har sove i timen. Men no ønskjer eg meg ein Formosa oolong meir enn alt anna! Prisen er grunnen til at den står på ønskelista ei lita stund til. Om de var i tvil.

Fakta IV:
All te kjem frå den samme planten. Forskjellane mellom kvit, grønn, svart og oolong te, kjem av at dei er prosessert - behandla - ulikt. [Kan nokon finne eit godt og bedre norsk ord for prosessert?]

Fakta V:
Ein viktig forskjell mellom te-typane, er i kor stor grad dei er oksiderte. Hugsar de kva oksidering var frå naturfagen på vidaregåande? Ikkje eg heller. Men wikipedia gjer:

"Et atom som gir fra seg en eller flere elektroner i en kjemisk reaksjon, blir oksidert."

OK? Det er forklaringa på at eit eple blir brunt på skjæreflata når du deler det i to, og der det blir brunt blir smaken annleis. Oksidering av te skjer ved at blada får liggje ei stund etter plukking. Deretter blir dei rulla, slik at celleveggane blir øydelagde og dei oksidative enzyma som fins i bladet, får reagere med oksygen. Dette er ei viktig forklaringa til at dei ulike te-typane smakar forskjellig.

Kvit te:

Den minst behandla teen. Kvit te har ikkje oksidert. Nygrodde skudd frå teplanten - og eventuelt også unge blad - blir plukka og tørka nesten umiddelbart etter plukking for å hindre oksidasjon. Kvit te har delikat og blonsteraktig smak.

Grønn te:

Heller ikkje oksidert. Etter plukking blir blada varmebehandla, og deretter rulla og tørka. Teen blir gylden grønn i koppen og har ein vegetabilsk smak.

Oolong te:

Den teen som krever mest behandling. Den blir delvis oksidert, frå 10 til 80% av det svart te blir. Oolong te har ein rik og kompleks smak, og kan vere fruktig. Fargen varierer slik som svart te varierer.

Svart te:

Fullt oksidert, deretter varmebehandla for å stoppe oksidasjon og for å tørke blada. Ein rein svart te er skarp og rik i smaken, ofte søtleg.

Eg trur dette er nok te-fakta for i dag? Vi skal ha eit relativt lite og forholdsvis breidt utvalg te-typar på Smak. Kom gjerne med ønske til utvalget! Solberg & Hansen har lagt ut litt lesverdige fakta om te og kaffe på sida si om de vil lese meir enn denne lettversjonen.

I det siste har eg øva meg på å lage chai-latte. Med mikroomn og hurtigvisp som einaste reiskapen for få til mjølka, blir det så der. Men eg er inne på noko i forhold til smaken... Eg trur nok eg skal finne fram til ein Chai Latte som passar smaken til vi opnar Smak. Heng med!

Smak

2010-06-16T21:58:00.000+02:00

Vinnaren er: Storm!

(Biletet er tjuvlånt

- with credits -

frå http://www.stormpedersen.com

Sue me!)

Vi fekk utruleg mange gode forslag på namn. Det har vore ein fryd å lese forslaga, og slett ikkje lett å bestemme seg. Storm Pedersen føreslo at kaffebarklesbutikken skulle heite:

Smak

Og det skal den! "Smak" er eit godt og dekkande namn på ein stad der ein kan slenge innom og hente ein latte, ein stad der ein kan setje seg å ete ein kanelbolle og sjå mot Mannen fra havet, ein stad der ein kan plukke opp ein ny tights og tøffe øredobbar til helga.

Storm skal få premien sin pent innpakka og sendt dit han vil. Han blir forresten å sjå på tv-skjermen i haust, og til då kan de følgje sprella hans i NY på bloggen hans. Eg veit ikkje eg, Storm, men det er kanskje kaffe du er mest interessert i å få i premiepakken din? :-*

Takk for innsatsen alle sammen, eg gler meg til å ønskje dykk alle velkommen til Smak i slutten av juli!

Frå Stockfleths' baristaskole

2010-06-15T21:21:00.002+02:00

Kaffe! Enn at det er så mykje artig å lære om kaffe?!

Tre dagar på Stockfleths' baristaskole overbeviste meg om ein ting: Det er heilt rett av meg å satse for å få til kaffebar i Bø no. Kaffe er så spennande!

Slik ser ein ut heilt i byrjinga før ein har lært korleis ein skal ta i ein espressomaskin... Lett nølande. Passe klossete. Med eit lite håp om at maskina ein dag blir ein trygg og god venn.

Nei, det er ikkje så lett som ein skulle tru. Her er mine første cappucino. Første forsøk på å lage hjerte, vart meir som ei rumpe. Då fekk eg det gode rådet: "Ikke prøv å lage hjerte, Åsa. Det kommer av seg selv." Vel, vi får sjå på det.

Eg lærte altså ikkje å lage hjerte på baristakurset. Men det eg lærte, er kor forskjellig kaffe smakar. Spesialkaffe, som er det vi skal ha i kaffebarklesbutikken (som endå ikkje har fått eit namn, eg veit at de ventar!), skil seg frå den kaffen vi vanlegvis kjøper i butikken, ved at han kan knyttast til eit bestemt land, ein bestemt region, ein bestemt stad - kanskje til og med ein bestemt gard.

Vi veit at nordnorske jordbær smakar ganske annleis enn dei belgiske? Og vi veit at potet smakar ganske forskjellig om det er mandel eller pimpernell. Dessutan smakar steikt potet ganske annleis enn kokt potet, sant? Det er akkurat det samme med kaffe. Forskjellar i kor kaffeplanten er dyrka, korleis veret var det året, korleis kaffebæret har blitt behandla etter hausting, korleis kaffebønnene har blitt brent - alt påverkar kaffesmaken. Å kjøpe spesialkaffe betyr eigentleg ikkje anna enn at vi som kundar kan forvente å få vite alt dette om kaffen vi kjøper. Men treng vi vite det? Nei, eigentleg gjer vi ikkje det. Men det at dei som importerer og brenner kaffen for oss veit det, betyr at dei har kontroll med kvaliteten. Og når kaffebøndene får betalt for kvalitet, så får vi betre kaffe og dei får høgare levestandard. Det er den enkle og fine grunnen til at spesialkaffe smakar best.

Her ser de ein ekte Geisha! Denne kaffen fra Hacienda La Esmeralda i Panama er den dyraste - og mange meiner beste - kaffen i verda. På ausjonar har kiloprisen komme opp i 2000 kroner per kilo! Du kan lese meir om dette lille eventyret her. Dette har eg altså slurpa i meg på kaffesmaking. Heldig hæ?

Eg har lova at vi skal ha vanleg kaffe også, ikkje berre espressobaserte kaffedrikkar. La meg leggje til endå eit løfte: Kaffen skal serverast med smil og stil. Kvar dag. Eg lovar!

Logistikk er avgjerande stort sett over alt. (Til og med i politikken, for den som måtte lure.) Denne teikninga fortel dykk kanskje ikkje så mykje? Godt! For meg er det ei viktig påminning om saker og ting som må fungere om kunden skal få ei god oppleving. (Kunden er han med smiljefjeset.)

Stockfleth's har vore min favorittkaffebar i Oslo. Etter kurset skjønner eg at det er ingenting tilfeldig i at det har blitt favoritten min. Over ser de eit tilfeldig utdrag av norgesmester i latte-art, Sverre Colbjørnsen, sine fine cappucino. Er det verkeleg mogleg å få til slikt?

Nybegynnaren nøyer seg med å bli jublande glad for å endeleg klare å steame melka til 65 grader. Litt over faktisk! Etter å ha steama tjue kanner melk til 58 grader med altfor lite skum, var det ei god kjensle å få til 66 grader og passe masse passe tjukt skum. (Keep that spirit, girl!)

Kanskje ein dag blir eg så god som dette? De får komme innom og sjekke korleis det blir med kaffesmak og kaffekunst. Vi opnar i slutten av juli :-)

(PSSST! Det kjem litt om te og om
bakekurset på Åpent Bakeri også.)

Hihi!

2010-06-11T20:47:00.000+02:00

Tusen takk for alle gode forslag! Så mange! Og så mange gode! (+ nokre vanvittige...) Gjett kva eg skal gjere i helga! Finne det beste namnet til kaffabarklesbutikkaffeen? Jepp! Hihi!

- Kafka
- Kaffe-latter!
- Åsa'bu:)
- Havfruens kaffebar og klær
- re-gina Kald kaffe og brukte klær 
- kaffe & kle@
- Kaffe og klem :) 
- Kaffehula
- Kaffekroken 
- Kaffør  
- Kaffè Mysteriet
- Magisk Kaffè
- Bøfjerding (Bøfjerdingen)
- kaffesmak
- kaffelokta
- kaffebogna
- kafferikkje
- kaffe & le
- kafferåsa
- barkaffe
- kaffetørst
- kaffebønna
- kaffekjelen
- kaffekoppen
- Havbarnet   (eller nordnorsk skrivemåte: havbane)
- Bøkafe
- Kafe Åsabø
- Åsa gåsa :)
- Reginekroken
- Skreikafeen
- torskebaren
- Åsas lille røde 
- Cafe Åsa
- Kaffe Åsa
- Kaffe Dåsa
- Kringlen
- Rugbrø
- Å kaffe
- Mårrasbrø
- Bøbrø
- Åsa`s spise og drikkeri
- Cafè ved havet (evt kaffe ved havet)
- Nye eventyr
- Åsas nye eventyr
- Åsas Kaffetår 
- Kaffetørst 
- Sitt ned
- Café Normann
- bokkafén
- kaffe å slarv
- Kaffekos
- Café Tørst
- KK - Kaffe og klea 
- Kaffebua 
- Bøkaffen 
- Regines kaffebu 
- Regines klær og kaffebar
- Meirsmak
- Ringelihorn
- Stortindsrestauranten
- Bø
- Cuba libre light
- Smak
- Regines og litt til
- Tid
- Livets bar
- Livets glede
- Regines eventyrhule 
- Go-smaken
- Kaffe & co
- Værøya og vaffel
- Stekkinnomentur
- Kandis
- Kakesmulen
- Kaffekroken Regine
- Krystallen kafe
- Slabberaset 
- Klekottet kaffebar
- Åsa´s klær og kaffebar
- NYT 
- Kaffeslabberas
- Åsa`s smak
- Prøvesmak
- Nokka t kaffen
- kafferikkje
- Havmainns drikk
- Havmainns kaffegodt,( de to siste evt med havmannen)
- styrkedrikken. 
- Havfruas kaffehjørne
- Kringelihorn 
- Ringelihorn, Kringelihorn, Linken, Stinken, Pind for Plunder i et klart horn 
- Kaffibøtikken 
- Løvebakken 
- Åsas kaffebakeri
- kaffebakeriet – (eller i kombinasjon med Regine eller Havmannen)
- Kul han AS
- Kaffe og kuling

Navnekonkurranse!

2010-05-31T16:18:00.001+02:00

Det går i full fart framover med å få på plass kaffebaren. Men kva skal banet heite?!

Butikken heiter i dag Regine, etter forfattaren Regine Normann - Nordlandets forfatterinde. Regine var fødd i Bø og brukte mykje frå Bø i forfattarskapen sin (både på eine og andre måten). Eventyra hennar har gitt inspirasjon til at Bø kallar seg eventyrkommunen, og kulturfestivalen som blir arrangert sist i juli kallar vi for Reginedagan. (Sjå årets program her.) I denne klesbutikken, Regine, skal det altså bli både kaffebar, kafé og klesbutikk. Så kva skal staden heite?

Kom med forslag! Den som har det beste forslaget, får eit gavekort på 500,- når kaffebarklesbutikkafeen opnar :-)) (Om vinnaren ikkje bur i Bø, så sender vi sjølvsagt varer for tilsvarande sum. Det finn vi i tilfelle ut av.)

Kom igjen! Ver kreative no - bøfjerdingar og anna godtfolk! Skriv forslaga i kommentarfeltet under her. Fristen er 10. juni.

(I konkurranseperioden vil bloggen ta pause, for eg skal til Oslo på baristakurs...)

Ønskereprise: Langpannebrød

2010-05-30T22:30:00.000+02:00

Eller korfor ikkje kalle det grov foccaccia?

5 dl vatn

200 g lettkokte havregryn

200 g sammalt rug, grov

200 g byggmjøl

Lag først ein fordeig ved at du blandar kaldt vatn med havregryn, rug og byggmjøl. Elt godt, og set under plast i ein halvtime.

5 dl vatn

50 g gjær

4 ss rapsolje

2 ts salt

2 ss sukker

600 sikta kveitemjøl

Deretter varmar du vatnet til 37 grader, løyser opp gjæra i vatnet og har det i fordeigen. Ha i resten av ingrediensane og elt, og elt, og elt. Deigen skal vere litt klissete. Hev deigen på ein lun stad til dobbel storleik. Slå ned, og hev igjen.

Trykk deigen ut i ei langpanne kledd med bakepapir. Bruk ein skarp kniv og skjær nesten igjennom leiven for å dele i passe porsjonsstykke; 4 * 5 er bra i mi form. Pensle med vatn, og strø byggmjøl over i eit tynt lag. Steik midt i omnen på 225 grader i 15 - 20 minutt. Avkjøl på rist. Ikkje la brødet liggje for lenge i panna før du har det over på rista, då blir det fort fuktig.

Brødet får ei god og sprø skorpe, og det blir mjukt og saftig inni. Velbekomme!

Sist i mai

2010-05-29T23:22:00.000+02:00

Vi har endå ikkje komme til juni, men smak av sommar har vi likevel fått dei siste dagane. Så heldige vi er!

Utespising

2010-05-28T18:56:00.002+02:00

Sesong for å spise ute no. Det er utruleg kor mykje betre alt smakar når ein et utanfor døra. Her ein lille salat som vart fortært på Sandviksanda i går:

Tusen takk!

2010-05-27T21:13:00.000+02:00

Eg innrømmer at eg hadde ein ganske stor klump i magen i går då eg la ut posten om at det skal bli kaffebar i Bø. I dag er eg veldig letta og glad :-)

Tusen takk for overveldande positive og oppmuntrande tilbakemeldingar, både på bloggen, Facebook og Twitter - og i levande live. Det kjennest ikkje så skummelt no lenger - det skal bli så bra!

...og om litt, er kaffe(e)n klar ;-)

Eg skal opne kaffebar i Bø :-)

2010-05-26T16:46:00.001+02:00

Etter snart fem månader med grubling, planlegging og neglebiting, er eg no så sikker på at det blir verkeleg, at eg tør å seie det høgt:

Det skal bli kaffebar i Bø!

Å kunne gå på kafé og kjøpe god kaffe er det eg har sakna mest sia eg kom heim til Bø. (Eg har til og med sakna det meir enn sushi.) Kafé-liv er viktig og sjølvsagt for min generasjon; enten vi slenger innom ein kaffebar og hentar ein dobbel-latte-med-ekstralettmelk//ta-med! - eller set oss på vaggel på ein barkrakk med ei avis og ein god kaffe og eitt eller anna godt å spise som vi ikkje klarte å motstå. Det nærmaste vi kjem her i Vesterålen er Miscela kaffebar på Sortland. Miscela er gull! Eg er alltid innom der når eg er på Sortland, men det er tross alt seks mil dit.

(På IKEA-tur på leit etter gode stolar...)

Kaffebaren skal vere der klesbutikken Regine er i dag, ved sida av Ica på Vinje. La meg skunde meg å seie at Regine skal ikkje leggjast ned. Regine er ein klesbutikk som har overlevd i Bø på trofaste kundar og fornuftige valg frå drivarane. Ambisjonen er at vi skal ta med oss alt det gode med Regine vidare, med eit litt fornya kleskonsept. Eg ser ikkje for meg at vi treng å få tak i aboslutt siste skrik i Bø - men gode basisplagg, tøffe skjorter til herre, fine smykke, strømpebukser, stæsj...kort sagt: "slikt som folk treng".

Og på Regine skal det altså bli kaffebar også. Joda, vi skal også ha vanleg kaffe, men det skal bli mogleg å kjøpe seg ein god latte i Bø. Eg har sakna veldig å kunne gjere det her heime, og eg veit at det er mange som saknar ein slik kafé i Bø. I alle generasjonar. Møteplassar blir det aldri for mykje av i eit lokalsamfunn. Havmannen treningssenter har blitt ein slik super møteplass, og no skal vi altså få ein kaffebar også :-)

På inspirasjonstur på Stockfleth's i Prinsensgate i Oslo.

Vil ha sånn, sånn og sånn! :-)

Ved sida av den gode kaffen, skal vi tilby heimlaga mat som er laga frå botnen. Ambisjonen er at vi skal bruke mykje lokale råvarer. Store, gode kanelbollar sånn som ein får på alle gode kaffebarar, skal vi sjølvsagt ha i Bø også. Kanskje ein bit av verdens beste ostekake når det er lørdag? Ein kan setje seg med seg eit rundstykke med laks og egg, eller kanskje vil ein heller ta med seg ein bit foaccaccia med kalkun, ruccola og soltørka tomat? Heimlaga knekkebrød er kanskje noko ein har lyst på ein mandagsmorgon, medan brownien fristar mest fredagsettermiddag? Frukt- og nøttebrød med smør og brunost til sein frokost kanskje?

(Namme-nam-nam!)

Ka dåkker trur? Kunden bestemmer :-) Eg har uansett tenkt å bake - masse!

Dette er skummelt og nervepirrande, men mest er det veldig veldig spennande. Eg gler meg så vanvittig til vi er i gang! No går det for full maskin for at vi skal klare å opne i løpet av sommaren. Så fortel meg, gode bøfjerdingar: Kva vil de ha å spise på kafeen, kva klede ser de for dykk at de vil kjøpe i Bø, kva tenkjer de om opningstid? Fortel meg kva de synest :-))

Kyllingburger

2010-05-25T20:30:00.000+02:00

1 pk kyllingkjøttdeig

4 svarte oliven, hakka

15 g parmesan

2 fedd kvitløk, knust og finhakka

salt, peppar

Rør saman ingrediensane. Form til passe burgerstorleik, og steik dei i panna. Først på god varme på begge sider i omlag eitt minutt, deretter på middels varme til dei er gjennomsteikte.

Eg arrangerte burgeren med raud og grønn pesto, salat og tomat - inni eit heilt vanleg heimlaga rundstykke.

Namme-nam!

Bli med rundt Bø :-)

2010-05-24T18:56:00.001+02:00

Kvar lørdag klokka 16:30 er det ein gjeng som samlar seg ved Bøhallen. Utstyrt med hjelm, sykkel og vatnflasker legg vi avgarde rundt Bø. OK, kjære kverrulantar - eg er klar over at det ikkje er heilt rundt Bø, men vi syklar i ring, og då er det per definisjon rundt noko.

Om vi syklar austover eller vestover kjem litt an på vindretninga. Men ein ting er sikkert - motvind er det garantert på turen. Google Map fortel meg at det er 2.85 mil rundt Bø. Det er langt nok til at det er ei god treningsøkt, men terrenget er så fint at det går fint an å sykle berre for turen også. Turen sist lørdag vart utsetttil i dag, så her er bildebevis frå dagens tur:

Shellstasjonen på Straume beviser vel ikkje noko som helst når eg tenkjer meg om. Men det er ein finfin tur! Kom og bli med :-)

Grove vaflar

2010-05-23T19:35:00.001+02:00

Eg har sagt det før og seier det igjen: Eg er veeeeldig svak for sånn mjølkemat. Vaflar, pannekaker, sveler...ah. Dessverre er det av dei gode ting i livet der det lønner seg å begrense seg litt. Vaflar og pannekaker har eg stort sett laga på slump og augemål, men i jakta på vaflar som ikkje er riktig så - eh, energitette - som dei ein vanlegvis et, så har eg funne fram til ei oppskrift inspirert av denne oppskrifta som er veldig god. Eg kuttar smør og reduserer sukker, for eg vil heller ha godsakene oppå vafla enn inni, og dessutan kuttar eg kardemomme og legg til litt salt. Vaflane blir veldig mykje betre enn den ser ut til på papiret:

50 g kveitemjøl (gjerne fullkorn)
30 g lettkokte havregryn
2 dl mjølk
2 stk egg
1 bs sukker
1/4 ts salt
1/4 ts bakepulver

Bland det tørre, og spe med mjølka litt etter litt. Rør til slutt inn egga - ikkje rør for mykje, for då blir røra seig. La røra svelle ein god halvtime, og steik.

I desse vaflane brukte eg fullkorn kvitemjøl. Då får du ekstra fiber med på kjøpet, og for å vere heilt ærleg så kjente eg ikkje forskjell frå då eg laga dei med vanleg sikta kvietmjøl. Røra blir temmeleg tyntflytande, men havregryna tar seg av konsistensen, så prøv å steike ei utan å ha i meir mjøl sjølv om røra er tynnare enn du er vant til. Ha eventuelt i ei bs nøytral olje om det vil setje seg i vaffeljernet. Mitt er så innkjørt at det verkar ikkje som det er noko som set seg fast der.

Velbekomme!

Kjøttbollar

2010-05-22T21:02:00.001+02:00

Berre for å avkrefte alle eventuelle mistankar om matsnobberi - her er gårsdagens lønsj:

"Dagens" på IKEA var overraskande nok - *fanfare* - svenske kjøttbollar. Eg synest dei er gode, eg.

Dei første jordbæra

2010-05-21T10:41:00.003+02:00

Kvart år like skuffa! Dei store, raude jordbæra som reiser frå Belgia til butikken i mai kvart år - dei smakar niks-null-nada. Sukk. Dei ser deilige ut, men smakar ikkje stort, og er ikkje det minste søte:

Eg skal ikkje utnytte dette til annan metaforbruk, sjølv om det kan vere fristande nok. Vi får berre vente til dei nordnorske jordbæra kjem. I slutten av juli omtrent.

Vårdagar i Oslo

2010-05-20T23:30:00.001+02:00

OK. Eg innrømmer at vår er fint i Oslo. I alle fall når ein har fri, og slepp sitje heile kvelden på kveldsmøte på Stortinget. Har ein fri i Oslo, så kan ein spise suhsi...

...og softis med ånkli krokan til dessert...

Salat som smakar godteri

2010-05-19T20:06:00.000+02:00

Eg tullar ikkje. Denne salaten smakar godteri. Nydeleg kombinasjon:

Blanda grønn salat
Blåmuggost
Valnøttkjerner
Akasiehonning
Valnøttolje
Balsamikoeddik med fiken

Mamma sine kjøttkaker

2010-05-18T20:33:00.000+02:00

Det er ingenting som slår Mamma sine kjøttkaker :-))

Det var ein gong...

2010-05-17T21:18:00.001+02:00

...at eg ikkje fekk sove natt til 17. mai fordi eg gledde meg sånn. Kor vart det av den kjensla?

Forsvann ho då eg byrja bruke småsko lenge før snøen for? Eller då eg begynte kjøpe nye klede litt oftare enn til 17. mai, til skolestart og til jul? Eller var det pølsene - eg er ikkje særleg glad i pølser (pølser og taco). Kanskje det var pølsene som tok med seg 17. mai-begeistringa?

Neste 17. mai skal eg spise så mykje is som eg berre orkar - kanskje kjensla kjem tilbake då?

Sommarnase

2010-05-16T21:06:00.001+02:00

Eg veit ikkje om det er heilt normalt

å bli lykkeleg for ein lett solbrent nase?

Ein solbrent nase er eit sikkert sommarteikn.

Men på bloggen har sommarnasen ingenting å gjere.

Vårblomster derimot.

Kvitveisen til opphavet bringer lykke, den òg.

For ei herleg helg vi fekk i nord!

Sommarglede

2010-05-15T19:43:00.000+02:00

Eg bur i paradis. Frå vinterføre til 20 grader og sol på ei uke. Etter å ha sykla rundt Bø i dag, så trur eg at morgondagen skal brukast slik:

God helg!

Foccaccia med chorizo, tomat, soltørka tomat og oliven

2010-05-14T16:45:00.001+02:00

Igjen er det Trine å takke. Denne foccaccia-oppskrifta hennar gir skikkeleg bra foccaccia. Eg synest ikkje foccaccia skal vere for bastant; foccaccia er best når den er nesten litt svampaktig. I denne oppskrifta likte eg balansen mellom mjøl, olje og væske.

Eg fylte foccacciaen med chorizo-spekepølse, svarte oliven, soltørka tomat og coctailtomatar. Liker veldig :-)

Velbekomme!

Vårteikn #3

2010-05-13T19:17:00.003+02:00

- Mæ-æh-æh-hæ!

Svolvær er fin

2010-05-12T22:18:00.002+02:00

Matlei

2010-05-11T12:55:00.003+02:00

Nokre dagar har ein rett og slett ikkje så lyst å lage mat. Rett og slett litt matlei. Slike dagar sender eg Fedon ein fandenivoldsk tanke, og så et eg brødskive med rørt blåbær på til middag.

...men så blir det gjerne omelett til kvelds, for ein blir jo litt saltsjuk når ein ikkje et skikkeleg middag...

Fiskesuppe med kvitvin og fløyte

2010-05-10T15:36:00.001+02:00

Etter blåskjelldebuten stod eg att med ganske mykje kraft med kvitvin og fløyte. For god til å kaste, så då måtte det bli fiskesuppe dagen etter, til ei(n):

3 dl fiskekraft

restar av blåskjellkraft

1 lita gulrot

1 bit sellerirot

200 g torsk

Kok opp fiskekrafta. La den koke inn litt om den ikkje alt er passe innkokt. Ha i blåskjellkrafta. Del gulrot og sellerirot i små strimlar. Ha dei i suppa. Kok opp og trekk eit par minutt. Del fisken i spisefine bitar. Ha i suppa, kok opp og trekk i nokre minutt. Det går fort; pass at ikkje fisken blir tørrkokt. Smak til med salt og peppar. Vil du, kan du sjølvsagt ha i sukker og eddik om det er den smaken du er ute etter.

Fort gjort. Sunt. Godt.

Velbekomme!

Lapskaus

2010-05-09T22:17:00.001+02:00

Som alle gryterettar, finst lapskaus i mange forskjellige variantar. Eg likar lapskausen heilt enkel:

1 røykt og salta svineknoke

5 gulrøtter

1 liten kålrabi

6 store potetar

Begynn med å koke knoken. Legg han i ei gryte og dekk med usalta vatn. Kok opp, skum av, og la han trekke på rundt 85 grader i 2 1/2 time. 85 grader er så varmt at det nesten boblar, men det skal ikkje boble. Du kan eventuelt prøve med eit steiketermometer. Kjøtt blir tørt og seigt om det kokar; det skal trekke. Medan kjøttet trekker, deler du gulrot, kålrabi og potet i spisefine terningar.

Ta ut kjøttet av krafta og legg det til side. Ha gulrot og kålrabi i ein kasserolle. Smak på krafta - er den passe salt? Passe salt er omtrent så salt at du ville ha ete den som suppe. Er den passe, kan du bruke berre denne krafta. Er den for salt, blandar du den med vatn. Er den for lite salt - vel, det trur eg ikkje at eg har opplevd med svineknoke, men i så fall, må du jo smake til med salt eller buljong, og det gjer du heilt til sist etter at du har hatt i kjøttet.

Ha i kraft (eventuelt blanda med vatn altså) så det dekker litt meir enn halvvegs på gulrot- og kålrabiblandinga i kjelen. Kok opp, og la det småkoke under lokk i 10 minutt. Ha i poteten (5 minutt før om du bruker ein meir seinkoka sort enn mandel), og kok i nye 10 minutt. I mens deler du kjøttet i passelege bitar. Ha det i gryta.

Og no kjem den einaste finessen med lapskaus: Er det passe masse kraft i kjelen? Er det for mykje, så tar du av lokket på slutten av koketida, slik at det får koke inn litt. Er det for lite, er det berre å ha i litt meir kraft eventuelt vatn. Men då er det fort gjort at det kokar for mykje, og at det blir litt grautete. Jeje, det er ikkje så nøye for smaken sin del, og det blir uansett aldri likt frå gong til gong. Medan du held på med desse siste tilpassingane, så smakar du til med salt og peppar.

Server med flatbrød. Litt sprøsteikt bacon er godt oppå lapskausen (særleg om du har brukt urøykt kjøtt). Purre er også godt til, men vanleg gul løk synest eg ikkje er så godt. Eg har etter kvart skjønt at sellerirot gjer seg til mangslags bruk, men i lapskaus synest eg ikkje den høyrer heilt heime. Men alt dette er smak og behag, og eg er klar over at mange vil aller helst ha ferskkjøtt i.

Velbekomme!

Pizza med kesam og pesto

2010-05-08T11:30:00.000+02:00

Dette er mi pizzadille for tida. Til ein lagar eg ein liten pizzadeig av 50 gram vatn, 100 g durumkveitemjøl, litt olje, salt, litt honning og ein dært med gjær. Deigen får heve godt og lenge før eg kjevlar han ut til ein tyyyynn leiv. Denne får kvile berre ei lita stund før eg legg på fyllet:

2 ss Kesam, mager

2 ss basilukumpesto

3 soltørka tomatar i olje

1-3 fersk tomat

riven kvit ost

Pizzaen steiker eg på max varme i alt mellom 5 og 10 minutt. Det kjem slik an på kor tjukk botnen er, at det nyttar ikkje gi eksakt steiketid. I denne pizzaen er det så mykje smak, at kjøtt er ikkje sakna. Litt riven parmesan og ruccolosalat oppå, når pizzaen er steikt, er også godt.

Velbekomme!

Master Chef på ferga

2010-05-07T23:06:00.002+02:00

Følgjer de med på Master Chef?
Eg lurer på kva Hellstrøm, Vardøen & Gausdal hadde sagt om denne fergemenyen?

Kanskje omtrent slik (gjett kven som seier kva):

- Dette er gode smaker, fin konsistens (...)
- Jeg er en svoren tilhenger av norsk tradisjonsmat (...)
- Litt skjedelig, kanskje? (...)
- Dette ekke god kaffe, men maten er fin (alle tre!)

Vårteikn #2

2010-05-06T14:01:00.000+02:00

Det er godt det blir vår

sjølv om ein

ikkje raka plenen så nøye

då det var haust

Kyllingkjøttbollar med råsteikte potetar

2010-05-05T15:54:00.002+02:00

Nesten helgemat.
Nesten albondigas y patatas bravas, men berre nesten.

Råsteikte potetar:

2-3 middels store mandelpotetar per person

olivenolje

flaksalt

evt friske urtar

Skrubb potetane godt og grundig med ein skrubbehanske eller noko liknande. Del i båtar på langs, kor mange avhenger av kor tjukke potetane er. (Jo tynnare båtar, jo fortare steikt.) Legg dei i ei eldfast form eller på eit bakepapirkledt steikebrett. Ha over olivenolje i ein tynn stråle, og godt med havsalt og eventuelle urtar. Sett inn nestnedst i forvarma omn på 250 grader, slå ned til 225 grader med ein gong. Steik i 15-30 minutt, avhengig av storleik, til dei er møre og har fått farge.

Enkel tomatsaus:

1 pk hakka tomatar

2 fedd kvitløk

1 chili

olje

salt, peppar, sukker

evt brun maisenna

Eg er ikkje så glad i løk i tomatsausen, men det går sjølvsagt an å ha i det også. Surr pressa og finhakka kvitløk og chili i litt olje, ha i tomatane. Kok - jo lenger jo meir fylde på smaken, men 15-20 minutt er fint. Jamn eventuelt med litt brun maisesenna om sausen er for flytande. (Det er greitt å smake til sausen etter at kjøttbollane har hamna oppi.)

Kyllingkjøttbollar:

1 pk kyllingkjøttdeig

1 egg

4-5 soltørka tomatar i olje, hakka

2 fedd kvitløk, pressa og finhakka

salt, peppar

Bland ingrediensane. Steik ein prøvebolle og kjenn om konsistens og smak er passe. Tips: Er dei for faste, ha i litt creme fraiche eller kesam. Er dei for lause, ha i litt strøkavring. Steik kjøttbollane og kok dei i tomatsausen.

Server med grønn salat. Velbekomme!

Omnsbakte grønnsaker

2010-05-04T10:05:00.002+02:00

Denne retten er rett og slett eit eit lite kinderegg: Den passar til lønsj, som siderett til kjøtt eller fisk, eller som hovedrett med litt brød til:

1 gulrot
1 bit sellerirot
1/2 eple (helst ein syrleg type)
1/2 paprika
1/2 rødløk
3 soltørka tomatar i olje
1 bs olivenolje
2 fedd kvitløk
chevré
salt, peppar, balsamiko

Del gulrot og paprika i stavar. Del sellerirot og eple i terningar. Del løk i båtar. Fres grønnsakene i ei steikepanne med olivenolje, berre slik at det tar farge. Ha det i ei eldfast form. Krydre med salt og peppar. Strimle den soltørka tomaten. Press og hakk kvitløken. Ha det i forma saman med grønnsakene. Bak på 190 grader i 15 - 20 minutt, avhengig av storleiken på grønnsakene. Dei siste 3-4 minutta dryssar du litt chevre over.

Server med friske urtar og litt balsamiko ringla over. Du kan sjølvsagt variere grønnsakene ut frå kva du har tilgjengeleg.

Velbekomme!

Pestolaks med pasta

2010-05-03T14:27:00.002+02:00

Ferske laksefiletar er ein god ting, og sushibehovet er stadig påtrengande. Men etter å ha gått nokre rundar med meg sjølv - og søkt råd på Twitter - så kom eg fram at det var nok ikkje verdt å lage sushi av dei laksefiletane eg hadde. Sååå ferske var dei ikkje. Så då vart det pestolaks i staden:

laksefilet

pesto

pinjekjernar

pasta

parmesan

Legg fisken på bakepapir i ei eldfast form, eller på ei steikeplate. Ha ei barneskei peasto over kvar filet, grovhakk nokre pinjekjernar og strø over. Bak midt i omnen på 150 grader i 12-15 minutt. Pasta er veldig godt til laks, så det kan du jo koke medan fisken blir ferdig i omnen. Ferdig! Godt blir det uansett, men det er ikkje verdt å steike fisken for lenge, så følg litt med på slutten.

Eg høyrer kvitvinen rope på selskap... Velbekomme!

Kakepynting

2010-05-02T15:02:00.002+02:00

Eg synest kakepynting er skikkeleg skummelt altså!

Men bur ein i Bø, så må ein jo berre bryte seg på. Her leikar vi ikkje kakebord altså; ratioen kake:gjest i ein gjennomsnittleg Bø-konfirmasjon er omlag 1:2.

(- prøvekakepynting -)

Ord for dagen

2010-05-01T20:26:00.001+02:00

Likegyldighet
av Martin Niemöller

Først tok de kommunistene
men jeg brydde meg ikke
for jeg var ikke kommunist.

Deretter tok de fagforeningsfolkene
men jeg brydde meg ikke
for jeg var ikke fagforeningsmann.

Så tok de jødene
men jeg brydde meg ikke
for jeg var ikke jøde.

Til slutt tok de meg.
Men da var det ingen igjen
til å bry seg.

Kjelde: Wikipedia

Cookies med lime og valmuefrø

2010-04-30T11:53:00.003+02:00

"Duften av nybakt" er ikkje det verste matprogrammet eg har sett på tv. Sjølv om det er veldig britisk *knis*

Eg prøvebakte nyleg cookies etter denne oppskrifta. Dei smakar i hovudsak...smør, men valmuefrø og limeskal gav ein fin tvist. Eg trur likevel ikkje det blir nokon favoritt. Dei er litt for heavy. Nokon som bakar gode cookies dei har lyst å dele?

Aspargessuppe

2010-04-29T12:39:00.000+02:00

Dette kan vel knapt kallast ei oppskrift. Det er den aller enklaste måten å lage aspargessuppe på - det går om ikkje fortare, så i alle fall like fort som å lage posesuppe:

1 glas asparges (330 g inkludert lake)

3 dl vatn

1 ss flytande kyllingbuljong

1 bs maisenna (kvit)

1 ss matfløyte

peppar

Bland laken frå aspargesglaset, vatn og buljong i ein kjele, og kok opp. Ha i aspargesen, og kjør i ein blender til aspargesen er finmosa. Ha tilbake i kjelen. Rør ut maisenna i fløyten, og ha det i kjelen. Kok opp under omrøring, og la småkoke i 2 minutt. Smak til med peppar og eventuelt meir kyllingbuljong.

Eg likar kvitt kjøtt saman med asparges, så vil du drøye suppa kan du gjere som eg har gjort her - dele ein tiloversblitt kalkunfilet i mindre bitar og varme i omnen (saman med brødet som du sikkert skal ha til suppa likevel). Då har du komplett middag for ein.

Vil du drøye suppa, brukar du meir kraft og eventuelt meir fløyte. Men aspargessuppe skal no helst smake asparges. Meir fænsi blir det sjølvsagt om du brukar heimkoka kraft, eggeplomme, flesk... Det tar ikkje lenger tid. Det krev berre litt meir planlegging på førehand ;-)

Velbekomme!

Blåskjelldebut

2010-04-28T14:53:00.001+02:00

Oi. Dette gjekk fort! Eg har laga blåskjell for første gong. Eg fann ein pakke med ferdigdampa skjell frå Lofoten i frysedisken og gjorde omtrent som det stod på pakken:

2 fedd kvitløk

1 finhakka sjalottløk

1 ss smør

1 dl kvitkvin

500 g dampa blåskjell

1 dl matfløyte

Surra kvitløk og løk i smør på middels varme til løken var mjuk. Hadde i kvitvin og blåskjell, sette på lokk, rista kraftig på kjelen, og kokte opp. Så silte eg krafta over i ein anna kjele, hadde i fløyten og kokte opp - medan eg heldt blåskjella varme under lokk i den første kasserollen. Hadde krafta over skjella og - ferdig!

Det vart godt. Men blåskjella var for salte. Det er vel ikkje stort eg kan gjere med det? Høyrer de Lofoten, de må ha mindre salt i krafta når de dampar skjella. Takk.

Det var uansett verdt å prøve, og no som eg har prøvd, så skal eg då tørre prøve med skjell som ikkje er dampa på førehand også. Om eg finn. Eg fekk forresten mykje kraft til overs; den skal bli fiskesuppe - nam-nam!

Velbekomme!

Cannelloni med kylling- og spinatfyll

2010-04-27T12:38:00.002+02:00

For å vere heilt ærleg: Cannelloni har eg visst aldri spist før. Har de? Eg kan ikkje ein gong hugse at eg har sett det på menyen nokon stad. Så dumt! Dette er jo så godt. Første forsøk med cannelloni vart slik etter ein gløtt hos Opplysningskontoret for egg og hvitt kjøtt (til ei(n)):

2 lasagneplater

100 g kyllingkjøttdeig

8 frosne spinatklumpar

1 ss kremost

1 fedd kvitløk, knust og finhakka

parmesan

salt, peppar, chili

Kok lasagneplatene i rikeleg lettsalta vatn i 3-4 minutt. (Eg kokte i 5, det var for lenge.) La dei renne godt av i eit dørslag, legg dei på eit bakepapir smurt med litt olje. Innimellom lagar du fyllet:

Steik kyllingkjøttdeigen på middels sterk varme. Slå ned til svak varme, ha i spinaten rett frå frysaren, ha i kvitløk og trekk kjelen litt til side; spinaten vil helst ikkje ha det så varmt. Ha i osten, og surr til alt er gjennomvarmt. Smak til med krydder og eventuelt meir ost.

Fordel fyllet på pastaplatene, rasp litt parmesan over. Rull saman - ha eventuelt ost til gratinering på toppen - og steik på 225 grader i 10 minutt.

Like sterk som Skipper'n - tjoho! Server med grønn salat og godt brød. Eg hadde litt kvitløksalsa og kesam over berre for å få litt meir futt. Men kanskje er det godt å berre ha litt vanleg tomatsaus over før ein set det i omnen?

Velbekomme!

Matvalg 2010 april: Vet vi hva vi spiser?

2010-04-26T12:04:00.005+02:00

Nei. Vi veit for lite om kva vi et. Via @StHanne kom eg over denne videoen der Jamie Oliver viser ungane kva kylling nuggets er laga av.

Ganske tankevekkande ikkje sant?

Misforstå meg rett - eg likar at vi utnyttar maten fullt ut, og eg har ingen problem med at det minst gode kjøttet blir brukt til farse og slikt. Eg er til og med einig med Linda Eide som sa på eit sånt program der kjendisar lagar mat til kvarandra - at du må tole å sjå maten i auga. (Ho laga smalahove.) Det var jo nettopp dette vi diskuterte i matvalg for januar om all maten som blir kasta. Men det er då ein betre idé å koke ei god kraft av skroget til kyllingen enn å male det til noko som må likne på lim når det blir blanda med stabilisator?

Apropos stabilisator... Mats-Eric Nilsson kom i 2007 med boka Den hemmelige kokken. Frå omtalen på baksida:

Den hemmelige kokken sysler ikke med ekte råvarer på et kjøkken. Han har hvit frakk og jobber på laboratorium. Da Mats-Eric Nilsson begynte å lese etikettene på matvarene, ble han skremt. Maten kunne inneholde 70 ingredienser, gjerne skjult bak betegnelser som E412. Det fikk ham til å lete etter det virkelige innholdet i maten vår. Visste du at nesten all vaniljesmak stammer fra råttent svensk tømmer? Eller at ferskpresset juice kan være lagret i opptil ett år? Denne boka avslører jukset.

Heilt ærleg? Eg har ikkje orka å lese heile boka endå. Eg las eit par kapittel og vart så uvel at eg måtte leggje den til side. Igjen - misforstå meg rett - eg har vel i grunnen ikkje noko mot at det er spinat som blir brukt til å gi grønnfarge slik at noko kan seljast som pistasjis, men eg vil helst ikkje tenkje på korleis dei kjem fram til illusjonen av smaken av vanilje. Problemet mitt er at eg synest dette er eit blindspor: Korfor ikkje berre bruke bruke pistasj og vanilje? Svaret er money money money: Den uheldige kombinasjonen av at den som sel mat vil ha så høg fortenste som mogleg, og den som kjøper mat vil betale så lite som mogleg. Ingen kan overbevise meg om at dette er ein velfungerande marknad.

Det ligg mykje bak ord som fortykningsmiddel, stabilisator, aromastoff og smaksforsterkar som ein finn på innhaldsdeklerasjonen på dei fleste halvfabrikat. Skjult salt, feitt og skjult sukker er ei anna utfordring for slike produkt. Men eg likar jo å lage mat, så dette held meg ikkje vaken om natta. "Å lage mat frå botnen av" er ikkje eit ork, men ein glede, og treng ein ikkje tenkje så mykje på kva maten inneheld. Skjønt - om det blir tilate å lime saman biffen...

No vel eg - stort sett - økologisk, eg vel - stort sett - å lage maten frå botnen, eg vel - stort sett - å vere meir forarga over mat eg ikkje får tak i, enn prislappen på det eg kjøper (men eg kjøper sjølvsagt på tilbod om det er ting eg likevel brukar som er på tilbod) - og eg vel ofte matpakke framfor fosmat når eg er på farten. Det er mine matvalg slik at eg så langt råd skal vite kva eg et.

Oppdatering 27. april:
Hah! EU-parlamentet har i dag skrinlagt planane om å tillate kjøttklister, sjå her.

Lekkermunn sine blåbærmuffins

2010-04-25T12:10:00.001+02:00

Oppskrifta på nydelege blåbærmuffins frå Lekkermunn finn du her. Ikkje veldig søte, ikkje veldig feite - men med yoghurt naturell som gir både fin konsistens og god smak.

Herved anbefalt! Dei er saftige og smakfulle og lette i konsistensen. Eg gjorde som i oppskrifta, bortsett frå at eg brukte frosne bær for fargen sin del. Eg er litt usikker på korfor det ser ut som dei held på å tippe over på biletet, men pytt. Nam!

Enkel ostekake

2010-04-24T12:54:00.001+02:00

Om du vil, så kan du tenkje på at denne ostekaka frå dinmat.no er litt sunnare enn andre kaker, men den er først og fremst veldig smakfull og veldig enkel. Havregryn, sjokolade, cottage cheese, yoghurt og gelé er alt som skal til. Kaka lagar du på ein-to-tre.

Eg brukte sitrongele, kirsebærjoghurt og ein rest av kreklinggeleen frå i haust. Men det går godt an å bruke gelatin og heile bær i staden for gelé på pakke. Det har eg gjort i ein fromasj som det kjem oppskrift på ein annan dag.

God helg!

I Love Sushi in LoVe

2010-04-23T12:54:00.002+02:00

Sushi! Eg har funne sushi som er berre 13 mil og ei fergereise unna.

Som de har skjønt - sushi er av dei ting eg saknar med Oslo. Eg klarer ikkje heilt tilgi meg sjølv for å ha budd (i.e. pendla) seks år i byen utan å tørre smake på denne herlegheita, sjølv om eg trur at eg tok igjen for tapt konsum dei siste to åra. Før eller seinare må eg jo lære meg å lage sushi sjølv, men eg synest det er ganske skummelt, så eg har ikkje turt endå.

I går var eg i Svolvær på eit veldig bra seminar som Folkeaksjonen oljefritt Lofoten, Vesterålen og Senja arrangerte. Eg likar Svolvær. Svolvær er ein by med eit større innslag av urbanitet enn 98% av Oslo. God mat har dei også mange stader. Og no også sushi. På Du verden / Norden Bar & Kjøkken har dei sushi! La meg gi eit lite utdrag av samtalen som gjekk føre seg der i går:

Eg: "Eg forstår det som at de har sushi her?"

Dame: "Jaa-a, det har vi, men det står inte på menyen."

Eg: "Eh? Hæ?"

Dame: "Vi har sushi."

Eg: "Så fint. Kva sushi?"

Dame: "Alle typar sushi."

Eg: "Ok. Tunfisk?"

Dame: "Nee-ei."

Eg: "Fint. Scampi?"

Dame: "Nee-ei."

Eg: "Fint. Kor mykje kostar 10 bitar?"

Dame: *reknar* 185,-

Eg: "Ok, då vil eg gjerne ha 10 bitar."

Eg sat ute i varm vårsol og åt 10 store bitar utan veldig stor variasjonen i fiskeslag: Tre lakse-maki, ein lakse-ngiri, tre kveite-maki, ein kveite-ngiri og to lakse-sashimi. Risen var litt for søt for min smak, og litt hard, men fisken var alldeles nydeleg. Alt-i-alt så var det god sushi!

Hurra! No må eg berre skaffe meg båt, så er sushien i endå nærare rekkevidde.

Vårteikn #1

2010-04-23T12:36:00.001+02:00

Pip-pip.

Hei-hei.

It's back!

2010-04-22T09:56:00.000+02:00

Var de også med i Facebook-gruppa for å få pæreisen tilbake? No er den her!

...men eg kan ikkje hugse at den smakte så syntetisk...

Torskegryte med sprø grønnsaker og kokosmelk

2010-04-21T14:26:00.000+02:00

Dei fleste av oss har det vel slik at vi helst skulle ha spist endå litt meir fisk og endå litt meir grønnsaker, sånn reint ernæringsmessig. Gryter er ein god ting. Denne gryta vart til ein dag eg ikkje visste kva eg skulle gjere med torsken. Måla er for ein - men det er jo ein enkel sak å tilpasse dette til mange:

200 g torskefilet

1/2 boks kokosmelk, lett

1 lita gulrot

8 sukkererter

5 minimais

1 chili

1/4 boks vannkastanjer

ein bit purre

soyasaus, sweetchilisaus, limesaft

Del grønnsakene i passe store bitar. Det er ikkje så nøye, men ingen vits å dele for smått, det skal vere litt tyggemotstand. Ha grønnsakene i ei gryte. Del fisken i passelege spisebitar, 4 cm omlag. Bland kokosmjølk med 1 ss soyasaus, 1 ss limesaft, 1 ss sweetchilisaus, og ha i gryta. Kok opp og la det putre i 5-10 minutt. Smak til undervegs. Retten blir ferdig på 1-2-3, så pass på at ikkje torsken blir for mykje kokt.

Server med ris eller nudlar til. Eg brukte ei spaghettisleiv og lot (mesteparten av) kokosmjølka bli igjen i kjelen. Veldig godt, og veldig veldig sunt! Velbekomme!

Bayonneskinke med potetmos

2010-04-20T17:37:00.000+02:00

Ingeting fænsi i dag, men ein smakfull kombinasjon:

Kok bayonneskinka om den ikkje er ferdigkokt. Det trengst meir koketid enn det som står på pakken - alltid.

Kok potet i terningar saman med litt sellerirot i usalta vatn. Bruk ein potetstampar og knus poteten og sellerirota. Ha i ein klatt smør (ein liten klatt til kvardags), og spe med mjølk til passe konsistens. Smak til med salt og (kvit) peppar.

Del gulrot, kålrot og eventuelt meir sellerirot i terningar. Wok til dei ikkje er heilt møre, og ha over 1ss honning. Eventuelt kan du koke grønnsakene til dei ikkje er heilt møre. Skyll grønnsakene i iskaldt vatn for å stoppe kokeprosessen. Fres grønnsakene i panna rett før servering. Ha over honning rett før servering.

Saus er unødvendig her; det er nok smak. Skinka kan du koke på førehand og varme opp om du vil spare tid. Restar av skinka er supert pålegg.

Velbekomme!

Gjesteblogg: Anna lagar Kylling Satay Sa-teh/satè/satay

2010-04-19T11:05:00.003+02:00

Det er mange som likar seg på kjøkkenet, og no er det på tide med litt gjesteblogging her på Bøfjerding. Først ut er Anna Ljunggren. Ho er veldig snill og veldig klok, og ein veldig god stortingsrepresentant for Nordland. Dessutan lagar ho god mat, og i dag deler ho Kylling Satay med oss:

Kylling Satay er en kjent indonesisk rett, som serveres på mange thailandske restauranter. Satay betyr ikke, som mange tror, peanøttsaus, men grillspyd. Det finnes uttalige oppskrifter på denne retten. Noen marinerer kyllingen i honning, noen bruker tamarindsaus, andre kyllingbuljong eller østerssaus. Jeg har valgt å bruke fiskesaus, denne får du tak i innvandrerbutikker eller godt utstyrte dagligvarebutikker. De store merkene Blue Dragon og Santa Maria har fiskesaus. Fiskesaus er det indonesiske og thailandske svaret på soyasaus, begge sausene brukes for å salte maten. Koriander hører jo som kjent hjemme i asiatisk mat, jeg er ikke noe fan av denne urten og har derfor kuttet den ut i min oppskrift. Til 2 sultne:

Kyllingspyd

4-5 trespyd

3 kyllingfileter

2 ss fiskesaus

2 ss solsikkeolje

Ca 1 cm fersk ingefær

En halv rød chili, etter smak

Litt gurkemeie

1 ts karri

1 hvitløksbåt

Bland fiskesaus, olje og krydder i en bolle. Kutt kyllingfiletene i passe biter, og sett det til marinering. Jo lengre jo bedre, men ½ time holder.

Trespydene legges i vann ca ½ time før de skal brukes, dette for å unngå at de tar fyr når du legger de på grillen/ i ovnen. Jeg grillet kyllingspydene på 200-225 grader, i ca 7-10 min.

Peanøttsaus

2 sjalottløk

1 ts solsikkeolje

3 ss brunsukker

200 gr usalta peanøtter (kan byttes ut med peanøttsmør)

1 boks (4dl) kokosmelk

2 ss fiskesaus

2 ts chilipasta (sambal oelek)

1 ts karri

Litt spisskummin

Saft fra ½ lime

Hakk peanøttene, enten for hånd eller i en foodprosessor/blender (ikke for lenge, da blir det peanøttsmør). Finhakk løken og fres den i kasserollen i litt olje. Tilsett brunsukker og rør godt. Tilsett kokosmelk og fiskesaus, la det koke. Tilsett så peanøtter, chilien, karri, spisskummin og saften fra en halv lime. Kok i 10 minutter.

Server med ris og eventuelt litt salat.

Om ikkje dette både ser og høyrest godt ut, så veit ikkje eg. Takk Anna! Det blir jammen meg Kylling Satay i Bø også ein vakker dag!

"Verdens beste ostekake" ?

2010-04-18T10:53:00.003+02:00

Ostekake høyrer med når det er brunch, seier amerikanarane. Når ein først skal fråtse, så kan ein jo gjere det med stil? På dinmat.no kom eg over oppskrifta til det som visst skulle vere den beste ostekaka i verda. Det spørs om ikkje det stemmer, det...

Oppskrifta på det som skal vere den beste ostekaka i verda, finn du her. Det er fleire oppskrifter som liknar på denne, og i dei fleste er også det øvste laget steikt. Eg likte denne varianten med syrleg stivpiska topping. Her er kaka servert med bjørnebærcoulis. Litt frynsete i kantane er ho fordi eg gjorde ein skikkeleg molbogreie med forma, men-men. Velbekomme!

(Nokon som veit om det går å bruke lett-rømme forresten? Ein heil boks sæterrømme...puh!)

Loppis

2010-04-17T16:22:00.003+02:00

Dagens funn på loppis:

Husstellboka (1975)
Moderne kosthold (først utgitt i 1956) med undertittel I "En sikker grunnvoll for familiens helse" og undertittel II "Bedre økonomi - Mindre tretthet - Større energi".

La meg gi dykk nokre smakebitar - kremt - frå Husstellboka:

Arbeidsoppgavene kan fordeles på familiens arbeidskraft. Hvordan, vil avhenge av forholdene i det enkelte hjem. Men én må ha oversikten, og den vil det i de fleste tilfeller være naturlig at husmoren har. (s. 116)

De fleste har et bestemt beløp disponibelt til husholdningsutgifter og døgnet har 24 timer. Begge disse ressurser vil vi skal strekke lengst mulig. Vi planlegger derfor bruk av penger og bruk av tid. (s. 118)

Er det berre eg som tenkjer på Luksusfellen når eg les denne siste setninga? Kanskje ikkje så gammeldags likevel denne boka.

Så frå Moderne kosthold:

Den følgende "vitenskapelige målestokken" dekker det daglige behov av næring og er blitt utarbeidet som støtte for planlegging av måltidene:

Ca. en halv liter melk daglig for voksne, mer for barn.
Eggehviteholdig mat serveres en gang daglig.
Et egg tre til fem ganger i uken.
To serveringer grønne eller gule grønnsaker foruten poteter. Rå grønnsaker bør benyttes regelmessig.
Frukt to ganger daglig, den ene gangen syrlig C-vitaminholdig frukt eller tomater.
Brød, sammalt mel og korn - fortrinnsvis hvete.
Noe natursmør daglig.
Supplér med andre næringsmidler som er nødvendige for å gi tilstrekkelig kalorier og holde vekten ved like, men velg ut de viktigste fødemidlene først. (s. 9)

Det med tilstrekkelege kaloriar får forresten ei forklaring på side 19 der vi finn ein tabell med forbrukte kaloriar per time for ein person på 70 kilo - i utdrag:

Søvn 65
Bokbinding 170
Metallindustriarbeid 240
Aktiv gymnastikk 290
Steinhoggerarbeid 400
Meget kraftig gymnastikk 600
Gang opp trapper 1100

På ingen måte irrelevant kunnskap i 2010, vil eg meine. Om nokon kjem innom i løpet av helga så er det altså stor sjanse for at de finn meg oppslukt i desse to bøkene. God helg!

Hæ?

2010-04-16T14:46:00.000+02:00

Kven bestilte dette?
Eg har sagt opp abonnementet på snø for i år.

Kyllingkjøttbollar med smak av salsa

2010-04-15T13:36:00.001+02:00

De hugsar den om at eg ikkje likar taco? Men altså, taco kan vere så mangt, og salsa likar eg. Her er ein enkel måte å lage smakfulle kjøttbollar på når du ikkje har ferske ingrediensar i huset:

200 g kyllingkjøttdeig

3 ss salsa med kvitløk

2 ss mager kesam

evt litt strøkavring

Bland. Steik. Ferdig.

Du kan jo steike ein prøvebolle for å kjenne om det vart rette balansen mellom smakane. Strøkavring er ikkje nødvendig, men det kan stabilisere om deigen blir litt laus. Ekstra salt trengst ikkje, men kanskje vil du ha i litt peppar? Her har eg rørt ein klatt kesam saman med litt av salsaen, litt peppar, litt sukker, litt sitronsaft - og litt tørka koriander. Ris eller bulgur er godt til, pitabrød også.

Velbekomme!

Ei meining med det?

2010-04-14T17:18:00.001+02:00

I dag skulle eg ha vore på møte i Oslo. Det var første møtet i det offentlege utvalget som skal sjå på korleis kompetansearbeidsplassar i større grad kan spreiast til heile landet. Men flyet var forsinka, og eg ville ha komme to timar ut i eit treogeinhalvtimelangt møte. Sukk.

Eg gjorde vendereis, stoppa på Sortland, sveipa innom polet - og då eg kikka innom Til Bords, så stod desse i ein krok og smilte til meg; hei-hei!

Royal Fine China; 85% avslag; måtte berre...og etter å ha deltatt på telefon på eit treogeinhalvtimelangt møte, så konkluderer eg med at dette er ein ganske passande premie i dag. *susete i øyra*

[No kjem vel de som får mat servert på desse tallerkane, til å tenkje på at de et av tilbodsvare, men det overlever de. Sjå for dykk blomkålsuppe i denne djuptallerkenen!]

Laksesuppe med ingefær og kokosmelk

2010-04-13T15:57:00.000+02:00

TIl ein som må ha mat fort:

5 dl fiskekraft (evt. fiskebuljong)

20 g matfløte

1 gulrot, i terningar

1 bit sellerirot, i terningar

2 ss hakka ingefær

2 dl kokosmelk, lett

1 laksefilet, i spisefine bitar

salt, peppar, evt. sukker

Kok opp krafta saman med fløyten. Kok eventuelt inn krafta til ønska smak. Ha i gulrot, sellerirot og ingefær. Kok i tre-fire minutt til gulrota byrjar bli kokt. Ha i kokosmelk og laks, kok opp, trekk kjelen til side og la trekke til laksen er ferdig. Smak til med salt, peppar og eventuelt sukker.

Joda, sjølvsagt kan du ha kvit fisk i suppa. Eller reker. Blåskjell kanskje? Og andre grønnsaker? Javisst. Det skulle vel helst ha vore litt grønt på biletet også? Safran er jo også veldig godt. Velvel, dette var no det eg hadde i hus i dag ;-) Og eg fekk meg sunn middag som smakte mykje og godt i full fart.

Velbekomme!

Mango lassi

2010-04-12T14:12:00.000+02:00

Eg er veldig glad i blenderen min. Den er ein racer! På ein to tre så lagar han skikkeleg nammenam, slik som Mango lassi. Lassi er ein drikk frå India/Pakistan (er det lov å setje skråstrek slik? det er i Gandhi si ånd altså!), basert på yoghurt, blanda med frukt eller krydder og knust saman med isbitar. Lassi passar perfekt etter eit måltid med sterk mat, eller på ein varm sommardag. Men korfor ikkje lage ein Mango lassi til lønsj sjølv om det ikkje har blitt meir enn april på kalenderen?

mango

yoghurt naturell

isbitar

evt sukker

Som med alt anna godt, så blir lassien akkurat så god som råvarene. Det kritiske punktet her er mangoen. Den mangoen vi får tak i butikkane, er sjeldan nok moden. Umoden mango er skikkeleg kjipt, og det er i alle fall ikkje vits å prøve å lage Mango lassi av den. Eg brukar leggje mangoen i ei skål saman med nokre tomatar - i romtemperatur. Så snur eg og kjenner litt på han kvar dag medan eg smører meg med tolmod og ventar på at han skal bli moden. Det kan ta nokre dagar, ja.

Så altså - du treng ein fint modna mango. Stikk kniven i den spisse enden, skjer rundt heile frukten. Vri sidelengs til kjøttet løsnar frå steinen. Skjer ut steinen, og skjer av eventuelt kjøtt som sit att på den. Bruk kniven og rut opp fruktkjøttet utan å skjere gjennom skalet. Bruk ei skei, ta ut kjøttet og ha det i ein blender. Ha i yoghurt og masse isbitar. Til 200 g mangokjøtt passar det med omlag 2 dl yoghurt etter min smak. Kjør i blenderen til fruktkjøttet er most og isbitane så knuste som du får dei. Smak. Ha eventuelt i litt sukker og kjør en runde til med blenderen, men er mangoen fint modna, så er ikkje sukker nødvendig.

Ved sida av heimlaga knekkebrød - nam! Velbekomme!

Det vårest

2010-04-11T13:33:00.000+02:00

Det velsigna regnet tar med seg siste restane av snø. I stova fell lyset på fine avskorne blomster. Og eg kjem på at eg planta masse løk omkring i hagen i haust. Det vårest.

Lammekorma

2010-04-10T17:45:00.000+02:00

Medan vi er i det asiatiske hjørnet... Asiatisk mat er så godt fordi gode smakar blir kombinert på måtar som gjer at ting som kvar for seg er litt lite spennande, blir veldig veldig godt når det får stå i ei gryte å godgjere seg. Indisk er ein av mine favorittar. Det er litt krevande å få til å lage heime, men med litt triksing så kan ein lage gode plagiat. I går stod ein variant av lammekorma på komfyren og godgjorde seg og spreidte lukt i huset. Denne oppskrifta er eit godt utgangspunkt. Eg la til og trakk frå litt på krydderet ut frå tilgangen.

Det spørs om ein gjennomsnittleg inder ville ha kjent att maten sin, men slik er det no ein gong når ein lærer av kvarandre. Prøv - det er godt!

Helg

2010-04-09T17:47:00.000+02:00

Lurer på om det blir noko med foccaccia i helga?

Kva godt skal de ha?

Rød pesto

2010-04-08T14:20:00.000+02:00

Har de prøvd å lage den grønne pestoen? Basilikumpesto er veldig godt, og det er jammen rød pesto også. Eg kjøpte nokre veldig gode soltørka tomatar sist eg var innom Gutta på haugen. Dei måtte utnyttast før dei gjekk til grunne, og då vart dei til rød pesto:

80 g soltørka tomat i olje
20 g rista pinjekjernar
30 g parmesan
salt, peppar, sitronsaft
evt meir olje

Denne gongen kjørte eg alt i full fart med stavmiksaren, men ein kan sjølvsagt bruke morter og gjere det skikkeleg. Eg likar ikkje å ha så mykje olje i, eg blandar heller meir olje i når eg skal bruke pestoen - om det trengst.

Rød pesto er nydeleg til pasta, og det sprekar opp ei kjedeleg kvardagsskive.

Velbekomme!

Thaiinspirerte fiskekaker

2010-04-07T16:54:00.003+02:00

Dette er fusjonen av ei oppskrift eg fann i Tid for Thai av Yngve Ekern og ei eg fann i bladet Kamille - med litt tilpassingar ut frå ingredienstilgangen i Bø. Slik lagar du 10 ikkje så veldig store fiskekaker:

300 g kvitfiskfilet (eg brukte torsk)

1 egg

6 ss kokosmelk

2 ss maisenna

1 bs soyasaus

1 bs rød karripasta

nokre kaffirlimeblad

rikeleg med nykverna svart peppar

Del fisken i mindre bitar. Kjør i foodprocessor saman med resten av ingrediensane til det er finmalt. Hald att ein del av kokosmelka og maisennaen, slik at du kan spe til passe konsistens for hand. Steik spiseskeistore fiskekaker på vanleg måte.

Dette vart veldig godt altså. Du kan sjølvsagt ha ris til om du vil. Her er fiskekakene servert med ein fin råkostsalat, også denne frå Kamille:

1 lita gulrot

1/2 agurk

6 cherrytomatar

2 ss kvitvinseddik

1 bs sukker

1/2 dl vatn

Del grønnsakene i små små terningar. Rør saman ingrediensane til dressingen til sukkeret er oppløyst. La stå å trekke, gjerne lenge. (Du kan gjerne lage råkostsalaten før fiskekakene.)

På biletet er også ein variant av Ekerns krydra majonesdipp - remulade som smakar Asia, trur eg vi seier:

1 ts sukker

1 ts limesaft

1 ts soyasaus

1 ts rød karripasta

1/2 ts korianderpasta

1/2 dl majones

litt salt

Rør saman sukker, limesaft og soyasaus til sukkeret er oppløyst. Bland saman med resten av ingrediensane. Smak til.

Velbekomme!

Kjøttsuppe som smakar Asia

2010-04-06T14:12:00.000+02:00

Av og til så blir ting til på kjøkkenet fordi eg ikkje anar kva eg skal lage til middag. Då søker på ingrediensane mine på nettet og les litt i kokebøker, men sjeldan har eg akkurat det som skal til til dei oppskriftene som fristar mest. Då må ein improvisere:

200 g ytrefilet av okse

1 løk

2 fedd kvitløk

1 chili

1 bit ingefær

5 dl kjøttkraft

5 ss tomatpurè

1/2 sitron, berre safta

1 gulrot

10 sukkererter

100 g brokkoli

kalvefond, sursøt chilisaus, sukker, salt og peppar

Del kjøttet i passe spisefine strimlar. Hakk løk, kvitløk, chili og ingefær. Strimle gulrot og sukkererter, og del brokkoli i små bukettar.

Surr løk, kvitløk, chili og ingefær i litt olje i eitt minutt eller så, pass på at det ikkje svir seg. Ha i kraft, tomatpure og sitron. Tilsett kjøttet og kok opp. La trekke nokre minutt før du har i grønnsakene. La det småkoke til kjøttet er såvidt gjennomkokt, og smak til med kalvefond, sursøt chilisaus, sukker, salt og peppar.

Her kan ein bruke allslags kjøtt, og ein kan bruke allslags grønnsaker, og har ein meir avanserte thai-ingrediensar, så blir det endå meir smak av Asia. Eg fekk ein passeleg lunchrest, og dagen etter så kokte eg opp supperesten saman med litt kokosmjølk og hadde i litt kokte nudlar. Det var også godt :-)

Velbekomme!

Suppeboller

2010-04-05T07:59:00.000+02:00

Eg har prøvd ei ny oppskrift eg fann i ei kokebok eg ikkje orkar gjengi namnet på. Jo, forresten, det må eg vel om eg skal referere oppskrifta: "Den ultimate slankeguiden." Rai-rai.

3 dl lunka vatn
25 g fersk gjær
150 g durumkveite (bruk vanleg kveitemjøl om du ikkje har)
150 g sikta rug
150 g sikta spelt
2 ss honning
1 ss god olje (eg brukte valnøttolje - oppskrifta seier macadamiaolje)
1/2 ts salt

Løys opp gjæra i vatnet. Elt inn det tørre. Du treng ikkje elte så lenge. Dette er mjøl utan all verda med bakeevne så uansett. La deigen heve i ein halvtime, bak ut så store bollar du vil ha - eg lagde ti stykk - etterhev i om lag ein halvtime. Pensle med egg, og steik på 200 grader midt i omnen i 15 minutt. Avkjøl på rist.

Dette vart veldig gode rundstykke som er perfekte til suppe eller salat, særleg sia dei har ei aning av søtsmak. Denne mjølblandinga gir ein litt mjukare konsistens enn vanleg kveitebakst. Eg smurte med kremost og hadde litt havsalt oppå. Nam!

Velbekomme!

Gode dagar

2010-04-04T17:55:00.001+02:00

Ut på tur med lousy mobilkamera.

Tenk om denne påska ville vare evig.

Skipåske

2010-04-03T11:48:00.000+02:00

Eg skulle verkeleg ønske at eg likte og var god til å gå på ski! Denne vinteren har det jo faktisk vore skiføre her rett ved sida av Golfstrømmen. Men føtter er til for å brukast også utan plankar under, og sola smiler i dag også :-) God helg!

Energibar frå Vaffelhjerte

2010-04-02T10:48:00.000+02:00

Ut på påsketur? Kvikk Lunsj i sekken? Ja, det høyrer påska med. I kvardagssekken eller -veska er kanskje denne energibaren frå Vaffelhjerte sin matblogg eit betre alternativ?

Eg kutta mango og la til litt hakka 70% sjokolade. Dette er skikkeleg nam-nam! God tur ;-)

God påske!

2010-04-01T18:29:00.001+02:00

ei lita påskehelsing frå Vikan i dag

Saftig lammelår

2010-03-31T10:21:00.000+02:00

Vi hadde lammelår med fløtepotetar og rotgrønnsaker på nyttårsaften, og mykje tydar på at det blir lammelår i påska også. Når ein brukar atskillig tid på å lese kokebøker, matblad og diverse matsider på nettet, så plukkar ein opp litt forskjellige tips. Men lite har forvirra meg meir enn når eg har leita etter tips om korleis steike lammelår. Det kryr av velmeinte råd og kanoniserte framgangsmåtar, men ekspertane gir råd som er internt motstridande. Så no prøver eg med på eit kompromiss av alle råd og tips. Denne metoden førte til eit godt og verkeleg saftig lammelår til nyttårsmiddagen sjølv om det var (fordi det skulle vere) gjennomsteikt. Eg har formulert meg i preteritum og ikkje (moralsk) imperativ, for å vere på den sikre sida:

Tre døgn før: Tok lammelåret ut av frysaren, la det i kjøleskapet for tining.
Dagen før: Krydra med salt, peppar og tørka kvitløk - alt frå kvern - pakka inn låret i matpapir smurt med litt olje, og lot det ligge på kjøkkenbenken i heller låg enn høg romtemperatur til dagen etter.
Steikte på rist. Sette ei langpanne med litt vatn og bitar av gulrot og sellerirot, som gir smak til krafta som gir smak til sausen.
Steikte i 20 minutt på 220 grader.
Sette steiketemometer i den tjukkaste delen. Viktig å passe på at det ikkje treffer bein.
Pensla låret med olje.
Sette ned varmen til 140 grader. Steikte til ønska kjernetemperatur; 75 grader er gjennomsteikt, 65-70 grader er grader av rosasteikt.
Viktig å følgje med på termometeret. Ein må setje ned varmen om det blir steikt fortare enn ein vil. Eg skrudde ned til 120 grader siste halvtimen.
Når låret var steikt, pakka det inn i aluminiumsfolie, og lot det kvile på benken i minst 20 minutt. Kjøttet held varmen i ein lang halvtime, så det er rikeleg tid å bli ferdig med tilbehøret.

Dei ulike punkta er viktig for mørheit og saftigheit - smak og kjensle. Eg har ein mistanke om at punkt 2 i lista var suksesskriteriet denne gongen. Men utan å følgje punkt 9, har ein gjort alt anna til ingen nytte, så det er like viktig.

Ikkje-lista:

- ikkje stikk kvitløksfedd inn i steikar, for då renn safta ut (seier nokon)

- ikkje bruk fersk kvitløk og smør på, for då svir kvitløken seg (seier andre)

- ikkje bruk høgare temperatur for å steike fortare; denne metoden tar to-tre timar avhengig av storleik - det har du tid til; du skal då dekke bord, tenne lys og ordne tilbehøret så likevel

- ikkje snu lammet undervegs; det er ikkje nødvendig

- ikkje ha dårleg tid; og har du verkeleg god tid, prøver du deg på lang-langtidssteiking på endå lågare temperatur

- ikkje gløym å ta låret tidsnok ut av frysaren

Eg gløymte heilt å ta bilete av maten på nyttårsaften...
Var nok litt for ivrig i matfatet og vinglaset.

Men her er eit landskap som illustrerer
korfor lammekjøttet er så veldig veldig godt her nord.

Eg har eit bilete av eit lam som vandra(r) i dette landskapet også,
men det vil de vel kanskje ikkje sjå akkurat no?

Som sagt, dette er eit forsøk på eit kompromiss mellom alle gode lammeråd. Men det beste med lammekjøtt er at det blir godt uansett :-) God påske!

Matvalg 2010 mars: Born og mat

2010-03-30T19:28:00.002+02:00

Matvalg 2010 held fram. I mars er tema: Born og mat. Dette kan eg - av naturlege grunnar - ingenting om! Det finst masse sider på nettet om tema, slik som denne. Men eg skal gjere eit forsøk sia eg har forplikta meg til å bidra til matvalget, vel vitande om at eg kan bli kjølhala av de som kan dette. Om ungar er som anna folk, så trur eg at dette er viktig:

Rammer rundt måltida - vi et når vi et. Og når vi et, så et vi.
Ein må ikkje ete opp maten sin. Og på den andre sida: Ein må ikkje ete etter at ein er mett. (Det siste bør lesast som eit moralsk imperativ.) Er du mett, så er du mett. Har du ikkje lyst på, så har du ikkje lyst på. (Men du får ikkje sjokolade i staden for frokost, nei.)
Grønnsaker. Sukk. Det må då vere noko slags grønnsaker du liker? Rå, kokt, suppe, lapskaus, grateng, pastasaus? Hæ? Ingenting. Nei, då veit eg ikkje. Det går kanskje over? Ta eit eple imens.
Brus er ikkje godt for noko; kutt det ut! Brus må då vere den verste faenskapen nokon har funne på? Etter tobakk, våpen, narkotika og prostitusjon. Brus er ei sukkerbombe som gjer deg avhengig og aukar lysta på alt anna søtt. Svineri! For ei flaske brus (vi tel vel ikkje brus i glas lenger?), kan du spise 40 gram sjokolade. Og sjokolade er godt for noko! I alle fall den mørke som har masse antioksidantar. Kva skjedde forresten med saft? Saft som er laga av frukt og bær, har tross alt vitaminar og nokre fine næringsstoff ved sida av sukkeret. (Til hausten skal vi koke saft her på bloggen. Det blir artig!)
Skilje mellom kvardag og fest. Nokre ting unnar vi oss fordi det er fest, og fordi mat er eit viktig element i (dei fleste) sosiale fellesskap. (Men eg har visst lese at det er viktig at "det å kose seg" ikkje alltid betyr å ete noko, men om å gjere også andre ting saman.)

Denne lista funkar visst også for vaksne som har eit anstrengt forhold til mat... I vår del av verda er det mange som har det slik. Born og mat er muligens ei sak for seg, men - utan at eg har peiling på dette:

Kan det vere slik at utfordringane i forhold til born og mat,

eigentleg handlar om dei vaksne sitt forhold til mat?

Eller kjem ungane på det heilt av seg sjølve?

(Det var litt Sex and The City over det siste retoriske spørsmålet,

var det ikkje?)

Sjampinjongsuppe

2010-03-29T20:39:00.002+02:00

Om du steiker soppen før du lagar suppe, så får du ein heilt annan smak og konsistens enn om du ikkje gjer det. Det smkakar både meir og annleis. Nok til to, eller til middag ein dag og lunch dagen etter:

500 g sjampinjong

30 g smør

3 dl skumma mjølk

4 dl vatn

2-3 ss kyllingfond

salt, peppar, sukker

Surr soppen på middels svak varme. Kok opp mjølk, vatn og kyllingfond. (Du kan sjølvsagt bruke kraft elelr buljongterning.) Ha soppen i krafta når den er stekt og når krafta har kokt eit par minutt. Kok opp, og kjør i ein blender eller med stavmiksar. Spar gjerne litt av soppen til garnityr. Eg synest ikkje suppa treng jamning når ein brukar så mykje sopp som her. Kok opp igjen, og smak til med salt og peppar, og eventuelt ein dert sukker.

Litt bacon er også godt til, om du har det. Velbekomme!

Palmesus

2010-03-28T17:30:00.000+02:00

Det er palmesøndag i dag, er det ikkje?

Det er nesten så eg kan høyre palmesuset.

Forelska

2010-03-27T12:07:00.002+01:00

Forelska? Nei, det ville ikkje vere i tråd med ambisjonane for bloggen om det kom slike meldingar her. Men her om dagen fekk eg denne nydelegaste billedboka i posten; "Forelska" av Rébecca Dautremer. På vidaregåande skreiv eg særemne om biletbøker for born, og denne boka vekte liv i interessen igjen. Så utruleg fine teikningar. Eg vil ha slike på veggen min!

Biletet er lånt frå

http://maldemuchos.wordpress.com/2009/02/27/rebeca-dautremer/

God helg! Forelska eller ei ;-)

Av og til

2010-03-26T19:26:00.001+01:00

av og til

tenkjer eg

at her

himmelen

Trine sine sitronbollar med pistasjkrem

2010-03-25T13:21:00.002+01:00

Eg måtte berre prøve Trine sine sitronbollar med pistasjkrem. Du finn oppskrifta her.

Bollane smakar i grunnen litt påske ;-) Veldig gode! Eg lurer på om det blir bra om ein lagar eit slags sitronsmør - ala lemon curd - og smører på leiven? Trur det hadde vore godt med endå meir sitronsmak.

Pasta med grønt

2010-03-24T14:49:00.000+01:00

Det går fint an å drøye pastamiddagen med gode grønnsaker. Det er sunnare, og mettar betre. Her er ein fin smakskombinasjon:

Fullkornspaghetti

Brokkoli

Sukkererter

Basilikumpesto

Kok spaghetti på vanleg måte. Ha i små bukettar av brokkoli og sukkererter dei siste par minutta av koketida til spaghettien. Om du ikkje har lokket på når du kokar pastaen, så ha i alle fall lokket på når du har i grønnsakene, så kokar det fort opp igjen. Sil av vatnet når grønnsakene og pastaen er ferdigkokt. Om det ikkje er heilt synkronisert, så prioriterer du pastaen. Det er viktigare at den har fin konsistens enn at grønnsakene er heilt kokte. Bland i litt god pesto - og dett var dett.

Her hadde eg heimlaga kyllingkarbonade til. Godt det også. Velbekomme!

Lettvint suppe for ei dame

2010-03-23T15:28:00.000+01:00

Middag spesielt tilpassa single og barnlause? Ikkje like lett å servere mannfolk og ungar? Trur nok det.

5 dl oksekraft

1 sjalottløk

1 gulrot

1/4 brokkoli

1/4 pk sukkererter

salt, peppar, chili og kvitløk

Kok opp krafta. (Du kan til nød bruke buljongterning, men då trur eg du kjem til å sakne kjøtt i suppa. Med heimkokakraft er ikkje det noko sakn.) Vask og rensk grønnsakene. Skjær gulrøtene i smale bitar. Del brokkolien i små bukettar. Del sukkerertene i to. Del løken i småbitar. Ha først i gulrot, kok eitt minutt eller så. Ha i løk og kok i eit par minutt til. Ha til sist i brokkoli og sukkererter. Kok ikkje lenger enn at det framleis er tyggemotstand i grønnsakene. Det er ofte nok å berre koke opp. Smak til med salt og peppar, og eventuelt andre krydder.

Med godt brød til, er dette middag nok for meg. Akkurat passeleg for ei dame ;-)

Ingers rugbrød

2010-03-22T13:51:00.001+01:00

Nokon som har erfaringar med Ingers rugbrød? Eg driv og prøvebakar med utgangspunkt i denne oppskrifta. Veldig grove, veldig gode - men rugbrød? Det synest eg er eit interessant namnevalg når det er sju gonger så mykje kveite som rug i dei...

Bernaisedebuten

2010-03-21T18:17:00.002+01:00

God helg!

2010-03-20T09:25:00.000+01:00

Påskeveret kom før påska i år.
Ut på tur!

God kaffe på presskanne

2010-03-19T09:40:00.004+01:00

Jo meir ein lærer om ein ting, jo meir skjønner ein at ein ikkje veit. Sant? Eg har hatt ein raptus og lese alt eg har komme over om gjærdeigar og surdeigar. No har eg tatt laus på kaffe. Det å kunne slenge innom ein stad å hente god kaffe, er av dei ting eg saknar etter at eg trekte nordover. Men med kaffekvern og aeropress så har kaffekvaliteten stige i heimen. Så viser det seg at det kan bli endå betre...

Frå siste reisa vart boka "Lag verdens beste kaffe med Tim Wendelboe, verdens beste barista" med meg heim. Fin bok, lettlese, mange aha-opplevingar undervegs. La meg dele nokre av knepa. I dag - korleis lage god presskannekaffe.

Første gongen du prøver, skal du leite fram diverse utstyr som du neppe hadde tenkt var noko poeng i å bruke når du skal lage kaffe. Men alt utstyret har ei meining. Når du har funne meininga, kan du heller slumse litt etterpå.

- termometer; kaffen blir best når han blir trekt med vatn som held mellom 90 og 96 grader

- vekt; nøyaktige mål er viktig også når du lagar kaffe

- kaffekvern; kaffen blir best når du brukar nymalte bønner

- vasskokar, kopp, skei

- ja, også kaffebønner ;-)

Begynn med å vege vatn og kaffe. Forholdet kaffe - vatn skal vere 60-70 gram kaffe per liter vatn, sier Wendelboe. Finn ut kor mykje vatn som går i presskanna (ikkje fyll heilt opp, det skal jo vere plass til kaffe også), og rekne ut kaffemengden ut frå det.
Hell varmvatn frå springen i presskanna for å forvarme den.
Sett på vasskokaren.
Mal kaffen til ein stad mellom filtermalt og kokemalt.
Sjekk temperaturen på vatnet du kokar. Kvell ut vatnet i presskanna. Ha i kaffen.
Kvell i vatn til presskanna er halvfull. Rør rundt med ei skei. Dette gjer du for å at all kaffen skal bli våt. Fyll kanna med vatn. Ikkje sett på lokket.
La kaffen trekke i 4 minutt.
Bryt toppen ved å stikke ei skei nedi. Fjern det beige skummet med samme skeia.
Sett på lokket og press ned.
Drikk med ein gong. Ferskvare.

Omstendeleg? Tj-nej! Det er eigentleg berre å innarbeide ein ny rutine. Når du har gjort dette nokre gonger, så høyrer du på vasskokaren når temperaturen er rett. Du finn ut kor mange skeier som er rette mengden kaffe. Og du gjer alle dei andre tinga automatisk som med alt anna som ein gjer kvar einaste dag. Det er verdt å prøve metoden; dette blir ein delikat kaffe heilt utan bittersmak. Nesten som på kaffebar.

I lys av alle blogge-etikk-diskusjonar i det siste så presiserer eg at:

Ingen har bede meg om eller betalt meg for å skrive denne bloggposten.

Men eg skjønner at det har ein viss (pitteliten) reklameverdi.

So be it.

God kaffe er då litt av meininga med livet?

Påskestemningparadis

2010-03-18T21:32:00.000+01:00

Snart helg

2010-03-18T13:54:00.000+01:00

Lurar på om det kan bli ei slik helg?

Matbloggeglede

2010-03-17T13:49:00.000+01:00

Eg har vore på reise og kjem heim til ein award frå Kjersti til hverdags. Tusen takk; det var triveleg og inspirerande! Dessutan har eg fått gode tips etter at eg etterlyste nettbutikkar som sel helsekost og mjøl og slikt. Tusen takk for det også! Av slikt blir det matbloggeglede :-)

Shopping

2010-03-16T12:45:00.001+01:00

Nokon som veit om det går an å kjøpe mat og helsekost på nettet? Eg saknar særleg litt meir spesielle mjølprodukt. Anyone?

Laks med potetmos

2010-03-15T10:42:00.001+01:00

Mandag. Fisk. Enkelt.

Eg brukar frosen laks som er krydra med peppar og sitron. Den skal stå på 200 grader i 12-15 minutt. Mat som lagar seg sjølv med andre ord. Potetmos er veldig godt til fisk, synest eg. Eg har byrja koke litt sellerirot saman med poteten. Det gir ein fin spiss. Hugs at du skal ikkje ha salt i vatnet når du kokar potet som skal mosast; salt aukar lim-tendensen, og du vil jo helst ha ein lett og luftig mos. Det får du forresten best til ved å røre inn store mengdar smør. På ein mandag, så får det bli med berre ein liten klatt smør og mjølk, kvit peppar og salt.

Blomkål og brokkoli er god match. Dette går å lage på under ein halvtime.

Velbekomme!

Søndag

2010-03-14T10:48:00.000+01:00

Sove lenge. Spise kake.

God søndag!

Foccacciasandwich

2010-03-13T11:40:00.002+01:00

"Foccaccia spises helt fersk", brukar det stå, og det er jo lett å vere einig i at heilt fersk foccaccia er veldig godt. Men eg har vondt for å kaste mat, så kva gjer ein når ein ikkje klarar ete opp ei heil panne foccaccia (det skal jo godt gjerast)? Eg gjorde som med annan brødmat - heiv det i frysaren.

Men eg må innrømme at eg var skeptisk. Eg er heilt fersk som foccaccia-bakar, og eg hadde ikkje så stort håp om at tint foccaccia ville vere så godt. Løysinga vart å sjokktine det på høg varme med varmluft, slik at det vart skikkeleg sprø skorpe. Det var foccaccia som ikkje prøvde vere foccaccia. 250 grader i fem minutt var passeleg.

Her er ein foccacciasandwich med blåmuggost, fikenmarmelade og flytande akasie-honning - som var desserten etter foccaccia med salami, Västerbottensost og soltørka tomat ;-) Nam!

God helg!

Ord for dagen av Olav Nygard

2010-03-12T10:00:00.001+01:00

No reiser kvelden seg

No reiser kvelden seg i vesterbrun,

han trør på lette føter gjenom tun

og skuggeveven fjell-imillom hengjer.

Det gjeng ei kviskring gjenom kjørr og lyng,

og talatrasten skifter ljod og syng

med avdagsskjelven under sine strengjer.

Men dagen tek sin gangar fast i taum

tek ferdakåpa på med fullrend saum

og bort frå blåne etter blåne skundar.

Det gular gjenom svale dal og lid,

der skuggen ventar natta, brura si

og ør i sine elskhugsdraumar blundar.

Blini med lodderogn og creme fraiche

2010-03-11T10:46:00.001+01:00

På ei utanlandsreise reiv eg med meg ei flakse gul enke på tax freen. Eg hadde nemleg festa meg ved blinien til Øyvind Hjelle i kokeboka "Gourmet" for nybegynnere. Perfekt med champagne, stod det, og såpass må til på ein jentekveld, bestemte eg meg for.

Det vart ein nydeleg forrett. Eg brukte oppskrifta i boka, sia eg ikkje har laga blini før. Seinare har eg lese andre oppskrifter, og eg ser at det er langt mindre mjøl i dei. Ikkje veit eg kva som er rett, men godt vart det. Løyrom kan ein berre drøyme om å få tak i, men lodderogn smakar godt det også, og det er ikkje dyrt. Er du interessert i å prøve, sjekk denne oppskrifta.

Velbekomme!
Ps. Hugs champagnen. Meir enn halve moroa. Ds.

Tomatsuppe som ikkje er riktig god som Mamma si

2010-03-10T09:23:00.001+01:00

All surdeigsbrødtestbakinga fører til relativt stort innslag av suppe på middagsbordet for tida. Tomatsuppe er ein favoritt. Fleire har det vel som meg: Inga tomatsuppe er så god som mamma si. Men la ikkje det vere ein grunn til å ty til posesuppe. Det går like fort å lage heimlaga suppe, og sjølv om den ikkje blir like god som mamma si, så blir denne veldig god:

1 pk hermetiske tomatar

30 g tomatpuré

1 ts sukker

1 buljongterning av kylling

3 dl vatn

creme fraiche

Ha alle ingrediensane unntatt creme fraiche og urtar i ein kjele. Kok opp under omrøring. Kok i fem minutt. Bruk ein stavmiksar eller blender og purér suppa. Smak eventuelt til med meir salt og peppar, og rør inn nokre skeier med creme fraiche.

Egg, makaroni, krutongar, ost, friske urtar - du kan tilsetje det meste til tomatsuppe for å drøye den. Men godt brød er jo det viktigaste ;-)

Velbekomme!

Kjøttdeig og bønner, variant av chili con carne

2010-03-09T12:14:00.000+01:00

Eg har endå ikkje komme over at tacokrydra, ferdigsteikt kjøttdeig har blitt ein suksess. Why why why? Mange seier dei kan ikkje lage mat. Eg lurar alltid på om dei prøvde før dei bestemte seg for det? Chili con carne er mat du kan lage sjølv om du ikkje kan lage mat. Her er ein snar og lettvint variant (som neppe har noko som helst med den opprinnelege retten å gjere):

1 pakke kjøttdeig, gjerne av kylling

1 boks chilibønner

mais

tomatpure

kvitløk, chili, salt og peppar

Steik kjøttdeigen. Og då meiner eg steik, ikkje kok: Ha godt varma panne, steik halvparten av kjøttdeigene i gongen, og brun kjøttet godt på begge sider, før du byrjar hakke det. Ha over chilibønnene, tilset 1 ss tomatpure eller meir, tilset mais om du likar det og smak til med nykverna kvitløk, chili, salt og peppar. Gi eit oppkok.

Dette skulle gå heilt fint å lage på under eit kvarter. Imens kan du jo koke ris om du vil ha det til, eller du kan servere med litt brød, rømme og guacamole, som her. Grønn salat høyrer til.

Velbekomme!

Steikt ris med grønnsaker

2010-03-08T12:55:00.001+01:00

Dette er super restemiddag. Om du blandar ein rest av ris med nokre grønnsaker, og har i litt krydder, så smakar alt nytt. Det liknar ikkje restemat i det heile tatt. Det er dessutan veldig passeleg mat til ein som skal ete åleine:

olje

salt, sukker, peppar

2 ss soyasaus

1 ss østerssaus

kvitløk, chili

2 dl kokt ris

blanda grønnsaker (her er brukt paprika, sukkererter, babymais, vannkastanjar, purre)

1 egg

Bland saman soyasaus, østerssaus med litt salt, sukker og peppar. Set til side. Finhakk chili og kvitløk, og steik på medium varme i litt olje. Grovdel grønnsaker, og wok dei på høg varme. Det neste trikset har eg plukka opp frå Yngve Ekern si nok Tid for thai: Dytt grønnsakene over på eine side av panna. Visp saman egget, og ha det på den andre sida av panna, steik som eggerøre, og bland det så saman med grønnsakene. Ha i ris og saus, og steik eit par minutt til at er gjennomvarmt.

Fort gjort, veldig godt og passeleg sunt på ein mandag. Ha ei god uke!

Frukt- og nøttebrød av gjærdeig

2010-03-07T09:35:00.000+01:00

Eg hadde ikkje tid å setje surdeigen i gang sist eg ville lage frukt- og nøttebrød, så eg prøvde meg på ein variant med gjær. Eg brukte mjølk i staden for vatn og lagde det noko grovare enn den andre varianten:

Frukt- og nøtteblanding:
50 g tørka aprikos delt opp i bitar

40 g svisker

25 g rosiner
25 g gresskarkjernar
50 g hasselnøtter
35 g valnøtter
30 g mandlar
15 g paranøtter
1 eple oppdelt i bitar

Legg frukt og nøtter i ein bolle, og ha over kokande vatn til det dekker. La det stå til det blir avkjølt.

Brøddeig:
600 g mjølk
1 ss salt
40 g brunsukker
1 pk tørrgjær
50 g sammalt rug, grov
50 g sammalt kveite, grov
50 g havremjøl
100 g proteinrikt kveitemjøl "typo 00"
100 g sikta rug
500 - 600 g kveitemjøl

Hald igjen 200 g kveitemjøl, elt saman resten av ingrediensane på sakte fart i eit kvarter. Sil vatnet av frukt- og nøtteblandinga, og elt det i deigen dei siste par minutta. Tilpass med meir kveitemjøl til passe deig. Hev deigen til dobbel storleik på ein lun plass. Slå ned, og hev ein gong til. Fordel deigen i to smurte brødformer, og hev brøda. Steik nedst i omnen på 180 grader i om lag ein time. Legg over eit matpapirflak om det blir for mørkt. Avjøl på rist.

Inspirasjon

2010-03-06T09:50:00.004+01:00

De som er i Oslo, er så heldige at de kan ta ein tur på restaurant Plah i Hegdehaugveien om de har råd og lyst. Plah er ein av mine favorittar i Oslo. Vi andre får ta ein tur på oppdagingsferd på Plah sine nettsider. Eg oppdaga nettopp at dei har lagt ut nokre oppskrifter. Veldig inspirerande! Den der ribba med thai-smak... Må prøvast!

God helg!

Kyllinggryte med sjampinjong og kikerter

2010-03-05T15:47:00.000+01:00

Denne gryta er ein variant av Kylling Marengo. Nok til ein som er sulten:

1 stor kyllingfilet

3 store sjampinjongar

det kvite av ein purre eller 3-4 sjalottløk

1/2 pk hermetiske tomatar m/ kvitløk

2 ferske tomatar

1 ss kveitemjøl

2 ss kyllingfond

1/2 dl kvitvin

1/2 pk kikerter

salt, peppar

Del kyllingen i strimlar. Del sjampinjongane og tomatane i terningar. Hakk løken.

Brun kyllingbitane. Ha over i ei gryte. Brun sjampinjong og løk. Ha over i gryta. Rør inn kveitemjøl i gryta. Kok ut panna med litt (1/2 dl?) vatn og ha i gryta. Ha i kvitvin, kyllingfond og tomat. Kok opp, og la trekke til kyllingen er kokt. Det går fort. Ha eventuelt i kikerter på slutten av koketida. Smak til med salt og peppar.

Du kan sløyfe kikertene og servere med ris, potet eller brød. Men korfor ikkje prøve kikerter? Vi har godt av å spise meir belgfrukt, og potet kan vi jo spise ein annan dag. (Please oversjå at det er Fedon som er sitert i saka; einkvar ernæringsekspert ville ha sagt det samme som han, men det var den lenka eg fann i farta.) Grønn salat høyrer med.

Velbekomme!

Hälften dinkel

2010-03-04T07:55:00.002+01:00

Orkar de fleire surdeigsbrød? Eg gjer! Ein vri på Pain de Martin sine brød med halvparten spelt:

Dag 1, kveld:

70 g lys surdeigsstartar

200 g vatn

150 g sikta kveitemjøl

50 g sammalt rug, grov

Rør i hop, dekk med plast og la stå over natta.

Dag 2, morgon:

Surdeigen frå dagen før

450 g vatn

250 g sikta kveitemjøl

270 g sikta speltmjøl

130 g sammalt speltmjøl

50 g kveitemjøl "typo 0"

50 g kveitemjøl "typo 00"

25 g lys sirup

20 g salt

Bland alt utanom salt på låg hastigheit i fem minutt. Auk farta litt, ha i salt etter nokre minutt, og elt i nye fem til ti minutt. Deigen skal vere seig og fin, og ganske laus, når den er ferdig elta. Ha deigen over i ein plastbolle smurt med litt rapsolje. Dekk med plast, og hev til dobbel storleik. Slå ned ein gong, og hev igjen.

Det er ganske fasinerande å lage desse brøda slik Pain de Martin gjer det. Du skal no gjere kva du kan for å ta vare på dei luftlommene som har danna seg medan deigen har heva; forsiktig må du vere, så slepp du etterheving. Set omnen på max varme. Kvelv deigen på eit mjøla bakebord. Del deigen i to på langs. Vikle deigen saman til to avlange brød, framleis så forsiktig som du klarer. Det treng ikkje sjå så pent ut - dette skal vere rustikt - men det er jo greitt at det er omlag samme breidde og høgde i alle endane på begge brøda. Desse brøda treng du ikkje snitte. Legg brøda over på ei steikeplate, set midt i omnen, ha ein skvett vatn i botnen av omnen, smekk att omnsdøra og senk varmen til 250 grader. Etter ti minutt senkar du varmen til 200 grader, opnar døra og luftar ut litt, og steiker vidare i 20-25 minutt til. Bank i skorpa; lyden er hul når brødet er steikt. Du kan også bruke eit steiketermometer som skal vise 96 grader. Avkjøl brødet på rist.

Velbekomme!

Siste nytt: Romørens hopp var dødt!

2010-03-03T10:26:00.007+01:00

Folkejuryen dømmer enstemmig dødt. Juryen var ikke et sekund i tvil.

- Romøren trådte over streken, og hoppet var åpenbart dødt, sier juryleder Hvermansen.

Jurylederen er litt overrasket over oppstyret. - Hoppet teller ganske enkelt ikke, påpeker Hvermansen, som aldri har sett lignende overtramp. Anette Sagen kommer til å bli stående i historien som den som åpna Kollenbakken.

- Jeg er sikker på at vi i kveld kommer til å få se et hopp som står til 20 i stil. På vegne av folkejuryen ønsker jeg Sagen både lykke til og til lykke, avslutter en forventningsfull folkejuryleder.

Wok med svinekjøtt, grønnsaker og saus fra Wenches kjøkken

2010-03-02T11:37:00.001+01:00

Etter å ha sutra ein del over at eg ikkje finn det eg vil ha av grønnsaker i butikken, så har eg tatt meg sjølv i nakken, og sagt strengt til meg sjølv: Med eit par boksar hermetiske grønnsaker, og nokre trauste, norske grønnsaker, så kan du lage veldig god mat. Du kan til og med bruke det som ligg i frysedisken. Då kan ein lage god og sunn mat, kvar dag. Til og med på vinteren, og til og med langt nord for polarsirkelen.

Nok til 2 svoltne:

400 g indrefilet av svin

1/2 brokkoli

1/2 pk sukkererter

1/2 boks minimais

1/2 boks vannkastanjer

1/2 raud paprika

purreløk

chili

kvitløk
rapsolje

Til sausen:

3 ss finhakka fersk ingefær

3 ss soyasaus (med mindre salt)

3 ss sweet chilisaus

2 ss limesaft

1 ss østerssaus

Start med å lag sausen. Bland ingrediensane og la det stå og trekke minst eit kvarter. Gjer klar alt til woken:

Kjøtt: Tørk av kjøttet med kjøkkenpapir, og del i fine, smale strimler. (Eg lot kjøttet liggje i pakken på benken frå føremiddagen for at det skulle bli temperert. Då går det fortare å steike kjøttet, og det held på kjøttsafta og blir meir saftig og mørt enn om du hiv det rett frå kjøleskapet til panna.) Vask fjøl og kniv før du går laus på grønnsakene.

Brokkoli: Legg helst i litt lettsaltavatn for å få ut eventuelle udyr. Minimumsløysinga er å skylle veldig godt i friskt kaldt vatn. Del i små bukkettar.

Minimais: Sil av laken, skyll, del i tre.

Vannkastanjar: Sil av laken, skyll - hei! Dei var jammen ferdig oppdelte :-)

Sukkererter: Skyll godt i kaldvatn. Del i to.

Paprika: Del i to. Skyll, ta vekk hinner og steinar. Del i bitar så store som sukkerertbitane.

Purreløk: Del i to på langs. Skyll godt. Del i bitar som er større enn om du skal steike løk til annan mat.

Chili: Del i to på langs. Skjær vekk hinner, fjern steinar. Finhakk. (Ikkje gnu deg i auga dei neste fire timane!)

Kvitløk: Press eller hakk som du brukar. Det er så mange ekspertråd der ute, eg orkar ikkje blande meg i kva som er beste metoden.

Start med å steike kjøttet. Det beste er å steike liten mengde i fleire omgangar. Eg steikte denne mengden i tre omgangar. Varm ei wokpanne, eller ei panne med høge kantar (sautépanne) til ho blir skikkeleg varm. Ha i litt rapsolje, og steik raskt medan du rører rundt. Det går kjempefort om kjøttet er temperert. Prøv med å dele ein av dei store bitane etter eit minutt, så ser du. Legg kjøttet på ein tallerk og set til side.

Eg steiker deretter chili og kvitløk på lågare varme enn wok-temperatur. For at det ikkje skal svi seg, vel eg å setje det også til side, men det er neppe heilt nødvendig. Deretter wokar eg grønnsakene; max varme, rører og rister rundt i panna. Ikkje ha i alt på ein gong; dei som treng lengst steiketid først; brokkoli, mais, paprika, sukkererter, vannkastanjer, purre. Ikkje steik for lenge! Det går fort, og det er trist om det er oversteikt. Sil woksausen over grønnsakene, ha i kjøttet, kvitløk og chili, og varm i omtrent eitt minutt, då skulle alt vere gjennomvarmt.

Dette er mykje kjøtt til to, men vi fortente det... Du kan lett lage ein større porsjon med å auke grønnsaksmengden, utan at du dermed treng å auke kjøttmengden. Server eventuelt med ris eller nudlar.

Variasjon: Kylling, gulrot, hodekål, sopp, aspargesbønner, cashewnøtter, sesamfrø... Det finaste med wok er at ein tar det ein har. Har ein ingenting, så er det berre å sjå etter ein gong til, så var der visst noko som kunne brukast likevel. Ikkje? Ikkje så mykje som ein hermetikkboks og ei gulrot ein gong?

Velbekomme!

Matvalg 2010 februar: Sjømat, godt for alt?

2010-03-01T14:46:00.001+01:00

Ordentligmat.no har dratt i gang Matvalg 2010 fordi "Matvalgene vi tar, får konsekvenser." I februar var temaet Sjømat, godt for alt? Heile februar gjekk medan eg grubla på tema, og plutseleg var det mars. Februar er jo så kort... Etter å ha jobba med fiskeripolitikk i nokre år, så er det lite eg ikkje meiner noko om når det gjeld fisk. Men eg skal nøye meg med nokre poeng knytt til miljø og forbrukarspørsmål.

Miljø

Sjømat har store helsemessige gevinstar, og god sjømat smakar godt, men som til all annan matproduksjon er det ein del miljømessige spørsmål ein må forholde seg til. For sjømat gjeld det mellom anna problemstellingar knytt til overbeskatning, framanstoff og berekraftig utnytting av fornybare ressursar.

Andreas Viestad skreiv i Dagbladet Magasinet for nokre uker sia at han skulle slutte å spise tunfisk fordi nokre av bestandane er så sterkt nedfiska. Den tanken hadde eg gått svanger med lenge, men det vart liksom med tanken. Men no som eg ikkje har store tilgangen til sushrestaurantar lenger, så skal eg klare å la vere tunfisken eg også.

Industrifisket har gjort det lettare å beskatte bestandane for hardt, og mange av dei store fiskebestandane i verda har blitt overfiska. For den som er interessert i å vite meir om bestandsituasjonen for fiskeartane vi fiskar på i Norge, tilrår eg Havforskingsinstituttet sine sider med kvoteråd. Her går det mellom anna fram at det er grunn til å vere uroleg for bestanden av torsk frå Nordsjøen, medan norskarktisk torsk kan vi ete med godt samvit. Bestanden er i god forfatning, delvis på grunn av høge temperaturar i havet. (Men det er det grunn til å vere uroleg for av av ein heilt annan grunn: Klimaendringane. Klimaendringane kjem til å føre til endringar for fiskeria våre. Det kan du lese meir om her.)

Det er framanstoff i mat, og det er gode grunnar til å setje seg inn i det. Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforskning har nettopp offentleggjort ein rapport om overvaking av framanstoff i sjømat frå Barentshavet. Forskinga fortel at på grunn av miljøforureing, inneheld fiskelever høge nivå av dioksin og PCB. Derfor gir Mattilsynet følgjande råd:

Barn, kvinner i fruktbar alder og gravide bør ikkje ete fiskelever eller pålegg laga av fiskelever, til dømes Svolverpostei og Lofotpostei.
Andre grupper i befolkninga bør avgrense inntaket av fiskelever og pålegg laga av fiskelever.

Eg skal avstå frå torskelevra eg også, berre sånn for sikkerheits skuld (sanninga er at eg har aldri smakt...). Ikkje tunfisk og ikkje lever på meg altså. Men ferskfesken skal eg ete med godt samvit. Som alltid når ein byrjar studere miljøspørsmål, så ser ein korleis alt heng saman med alt. Det er ikkje så lett å gjere gode forbrukarvalg, men det er inga orsaking for å ikkje undersøke litt.

Stakkar, stakkar forbrukar

Eg går og rugar på eit lengre innlegg om matforbruk. Ein dag kjem det eine grausame Salbe. Her er ein liten forsmak: Eg ønskjer lovane om tilbod og etterspørsel dit peppern gror!

Eg skjønner ingenting av den norske matmarknaden. Korfor er det så vanskeleg å få tak i ferske fiskeprodukt når ein bur rett ved havet? Med mindre ein kjenner nokon eller kjenner nokon som kjenner nokon, så er det nesten umogleg. Og korfor klagar folk på at fisken er dyr? Det skal då ganske mykje arbeid til å få tak i fisken - skal ikkje folk få betalt for arbeidet sitt berre fordi vi er så heldige at vi har havutsikt? Og kven var det som fann ut at det rette knekkpunktet mellom tilbod og etterspørsel gjer det rasjonelt å sende fisken til Kina for filetering?

Butikkane (i.e. kjedane) oppfører seg som at forbrukarane vil ikkje ha kvalitet, og den uttalte forbrukarmajoriteten svarar at mat vil vi helst ha gratis. Guess what? Vi arbeider for å leve, og vi lever av mat! (Også overlever vi om vi held kroppen i nok aktivitet, men det er ei ganske anna sak.) Nei, til helsike med tilbod og etterspørsel!

Konklusjon? Er sjømat godt for alt? Folk som synest det er eit interessant spørsmål, kan vandre litt på sidene til til dømes Havforskingsinstituttet. Svaret har så mange nyansar, at skråsikker nyttar det ikkje å vere.

God middag!

Krone-is

2010-02-28T11:01:00.000+01:00

Heimlaga krone-is! Je je, dette er ikkje av dei ting ein gjer så ofte. Det er litt pirkete, men ikkje verre enn at det er verdt det.

Eg kjøpte ferdige kremmarhus, men det går fint an å lage iskjeks sjølv. Kjeksa pensla eg med smelta sjokolade, og så vendte eg dei i kakestrø. Deretter fylte eg med røra til denne vaniljeparfaiten; den hadde altså ikkje vore innom ismaskina. Med ei kule av denne sjokoladeisen, som eg hadde ferdig i frysaren, på toppen så var krone-isen ferdig.

Har ein nok sjokolade, kan ein ha ein dert av den i botnen av kvar kjeks, slik som på den isen ein kjøper.

Velbekomme!